کد خبر : 51590
تاریخ انتشار : ۲۲ خرداد ۱۳۹۳ - ۰۲:۰۱
نسخه چاپی نسخه چاپی
تعداد بازدید 816 بازدید

پشتوانه های «تغیرمطلوب»وحرکت به جلو

  حمزه فیضی پور / میرملاس نیوز :  پشتوانه های «تغیرمطلوب»وحرکت به جلو ظرف زمانی که نسل ما درآن درحال تنفس است؛با این مشخصه ی اصلی وصف می شودکه«دگرگونی های سریع،همه ی حوزه های حیات بشری رادرمی نوردد»به عبارتی قرن ۲۱قرن دگرگونی های سریع درعرصه ی حیات اجتماعی وفرهنگی وتکنیکی بشرامروزی است که متناسب با […]

حمزه

 

حمزه فیضی پور / میرملاس نیوز : 

پشتوانه های «تغیرمطلوب»وحرکت به جلو

ظرف زمانی که نسل ما درآن درحال تنفس است؛با این مشخصه ی اصلی وصف می شودکه«دگرگونی های سریع،همه ی حوزه های حیات بشری رادرمی نوردد»به عبارتی قرن ۲۱قرن دگرگونی های سریع درعرصه ی حیات اجتماعی وفرهنگی وتکنیکی بشرامروزی است که متناسب با این تغییروتحولات، کنشهای تاریخی واجتماعی دربستر جامعه ای درحال تغییر،خودشتاب دهنده یا عاملی برسر راه این پوست اندازی های همه ی«عرصه ها»هستند.اگرکنش تاریخی واجتماعی راتوصیف کننده ی فعالیت عاملین(بازیگران ونقش آفرینان تغییر)بدانیم آنگاه بایداتفاقات وتحولات محیط پیرامونی زندگی را(چه مثبت وچه منفی)نشانه هاوتظاهرات این دو(کنش های تاریخی واجتماعی)دانست. چه بخواهیم وچه نخواهیم  «خواسته ها وانتظارات»درگذرزمان دستخوش تغییر می گردندو چارچوب هایی که تحت عنوان«سازمان ها»،«نظام ها ونهادهای اداری»بایدپاسخگوی این کمیت وکیفیت تغییریافته ی انتظارات بشرمترقی امروزی باشند،همواره طعم دگرگونی رابه طور مستمردرفرایند زمان بایدبچشندوگرنه مجموعه ی حیات سیاسی.اجتماعی،فرهنگی واقتصادی «انسان اجتماعی»بادل مردگی،یأس ویکنواختی مواجه خواهدشدکه نتیجه ی آن«افسردگی اجتماعی»و«انباشت نیازها»ی جامعه می باشد.ازاین روبایدگفت لازمه ی اینکه جامعه درمسیردگرگونی مطلوب والبته بطورطبیعی خودقرارگیردونشاط فرهنگی واجتماعی حاصل گردند (مثلأدگرگونی ازبی تفاوتی اجتماعی به مسئولیت پذیری اجتماعی،تغییرازناکارآمدی وناکارایی افرادوسازمان های اجتماعی به سمت کارآمدی،دگرگونی ازبی نظمی وعدم وقت شناسی افرادوجامعه به نظم اجتماعی ووقت شناسی و…) بطوریکه ارزش ها وهنجارهای اصیل جامعه پویایی خودراحفظ کنندبایدامورزیرموردتوجه قرار گیرند:عوامل،شرایط وکارگزاران دگرگونی که دراین متن  تعریف خواهندشد.ازلحاظ پویایی شناسی اجتماعی هیچ جامعه ای(چه درحال توسعه وچه توسعه یافته)ازدگرگونی وتغییربرکنارنیست ولی برخی جوامع، بسته به عوامل تغییرتندتربه سمت جلوحرکت میکنندودرمقابل جوامعی نیزهستند که برخلاف جوامع پویا براثرعوامل گوناگون تاریخی،جغرافیایی،اقتصادی وانسانی حالت ایستایی دارند وازدگرگونیها باز میمانند.چنین جوامعی نوآوری رامعمولأبرنمیتابندوبه دلائلی ازدگرگونی فرهنگی- اجتماعی سودنمیجویندواوصاف خاص خودشان راداراهستند به گونه ای که وضع خاص خانوادگی وطایفه ای وطبقه ای،نقش اجتماعی وپایگاه اجتماعی وبهره مندی ازمزایای زندگی کردن درجامعه رابرای اوتعیین میکنندواین وضعیت خودمانعی برسرراه«بهره مندی اجتماعی»برای همگان است.وصف دیگرچنین جامعه ای اینکه« اخلاق اجتماعی» بدرستی تعریف نمیشود واسیرعرف میگردد حتی اگرعرف برخلاف هنجارهای رسمی وشرعی فراگیرباشد،این عرف بایدملاک عمل کنش گران جامعه قرارگیرد.همچنان جامعه باوجودآنکه«فضای نوآوری»رااحساس میکندوتحصیل کرده هایی درمقطع عالی بابینش وفکری نوبه لحاظ آماری همه جا خودرابه رخ میکشانند اما همچنان نفوذ کلام آنانیکه بافضای جدید خونگرفته اند روستا،محله،شهریااداره رامیگردانند.محیط اجتماعی باوضع موجود هیچ گونه تحرک تازه ای براشخاص وارد نمیکند وآنان رابه نقادی والبته ابتکارنمی کشاند.هرکاری بروجهی ثابت وقوع می یابد ویک رویه ی تکراری که نتایج مثبت رابرای جامعه وگروه های هدف به بارنمی آورد وباعث رضایتمندی افرادجامعه نمی شود.جامعه درچنین شرایطی امیدوانتظاربهبودندارد وزندگی یکنواخت وافسردگی محیط اجتماعی واداری و….رابدنبال دارد.البته عده ای ویا‌گروه هایی ازچنین وضعیتی کاملأ بهره مندمیشوندوهمواره خواهان ادامه وتکرارچنین حال واحوالی اندزیراامتیازات فراوان نصیبشان میشودوچنین گروه هایی منافع خصوصی رابصورتی زیرکانه ومصلحتی درقالبهاوعناوین مختلف ازوضع رکودساختارها وسازمان های اداری(پارتی بازی-عدم شفافیت-مسئولیت ناپذیری-عدم وجدان کاری و…)بدون هیچ هزینه ای برآورده مینماینداین گروه ها رابا اوصافی اینچنینی پیرامون خودمیتوانیم ببینیم که؛اهل دروغ وفریب اند،منافع شخصی رابرمنافع جمع ترجیح میدهند،مردم رابه حمایت ازخودشان اغوا میکنند،پناه گاهشان افرادمسن وسالخورده ای است که اکنون وآینده راموافق حال خود نمی یابند،پس به گذشته پناه میبرند،زشتی های گذشته راازنظردورمی دارندوزیباییهای آن رادرست جلوه میکنند لذاازهرفکرومرام« نو»مطابق باهنجارهای اخلاقی وشرعی پذیرفته شده می گریزند وهراس دارند.البته بایدپذیرفت که هرگونه تغییر ودگرگونی اجتماعی برای پیشرفت،برجامعه وافرادآن هزینه ها وفشارهایی راتحمیل میکندکه این خودباعث نارضایتی مردمی است که به یک«رویه ی عادتی»عادت کرده اندمثلأ درگذشته های دور،ابداع گرمابه موجب نارضایتی ومانع تراشی عطرفروشان شده بودکه این مثال به جامعه ی اروپای گذشته برمیگردد که درنبودگرمابه مردمان ازعطرفراوان استفاده میکردندولی پس ازآنکه به لزوم شست وشوپی بردند،وگرمابه های زیادساخته شد بتدریج نارضایتی اشان رنگ باخت وکمترخواستارعطرشدند!!به نظرمی آیدجهت حرکت به سمت نقطه مطلوب وفاصله گرفتن ازوضعیتی که ممکن است مردمان یک جامعه همواره ازآن بنالند وهمواره خودگرفتارآن باشندومولدآن وضعیت!!لازمه اش پویایی فرهنگی میباشدکه ملازم تغییراجتماعی مطلوب است وازذات زندگی اجتماعی سرچشمه میگیرد.پویایی فرهنگی ازخواست فردبرکناراست وبرای خودنظام وقوانینی دارد ونیازمندیک همدلی اجتماعی وهمراهی گروهی ،ازهمه ی  اقشار جامعه است ونقش پرکارتر نهادهای رسمی وغیررسمی رابه جدمیطلبد،چون قرن حاظر،قرن دگرگونیهای مطلوب است ودراین قرن تاریخ حیات انسان چنان دچارتحول است که همه جوامع(جهان سومی،درحال توسعه وپیشرفته)بایدآن راتجربه کند.جامعه همانندیک موجودزنده است ودارای اجزایی میباشد،همانطورکه اجزا،کارکردیاوظیفه ای برعهده دارند(جهت تأمین آسایش انسان ها،آرامش اجتماعی،نظم اجتماعی ،رفع مشکلات،امیدبه آینده،اعتمادومسئولیت پذیری اجتماعی)جامعه هم به معنای کلیتش،به گواهی تاریخ، وظیفه اش ایجادنشاط اجتماعی است که این نشاط وآسایش ورفاه،لازمه اشان:امکان رفع موانع زنده مانده وامکان تحقق خواست های مطلوب ومشروع ومنطقی انسان ها میباشد.که اگردرقرآن،خداوند«طیبات»رابرای انسان خلق کرده است واگربیان شده است که همه آسمان وزمین بایدبه تسخیرانسان دربیاید(سخرلکم مافی السماوات والارض)امکان چنین هدف مشروع ومطلوبی زمانی میسر است که روابط اجتماعی شایسته ای میان انسان ها درهمه ی حوزه های سیاسی،اقتصادی،نهادی،اجتماعی وفرهنگی وتجاری وآموزشی بوجودآید.برای اینکه پاسخ عنوان متن را درجهت تبیین پشتوانه های تغییربه روشنی بیان کرده باشم لازم است عوامل این دگرگونی وفاصله گرفتن از«رویه های نادرست» رابطورمجمل یادآورشوم:۱-عوامل تغییر:عامل تغییر،یک عنصری رامیگویندکه یک وضعیت معین رابیان داشته که به علت وجودداشتن آن عنصرووضعیت(به خاطرعملی که انجام میدهد)زمینه ی تغییر رافراهم می آورد،مثلأ ورودکارخانه به یک منطقه یا یک شهر ویا ورودتکنولوژی های جدید درزمینه های مختلف که باعث میشوند درکل فرآیندکاری،محیطی،فرهنگ رفتاری ومدیریتی دگرگونی ایجادکنندبه عبارتی باتأسیس یک کارخانه ی تولیدی ویا یک دانشگاه دریک روستا یا یک شهر دربازار کاروتحرکات اجتماعی جمعیت آن مکان،دگرگونیهایی روبه جلوایجادمیکنندکه نتیجه اش دگرگونی درعادات رفتاری،اخلاق وفرهنگ ودگرگونی درسازمان اجتماعی آن محیط است۲-شرایط تغییر:شرایط مجموعه عناصری اندمناسب یا نامناسب که اثریاآثاریک یا چندعامل تغییررا فعال تر یاکندتر،شدیدتریاضعیف ترمیکندبرای مثال:بوجودآمدن سازمان های مردم نهاد(NGOها)،سندیکاهاوانجمن هایی که برای بدنه جامعه نقش وکارکرد میانجی وآموزش دهنده درجهت آشنایی گروه های هدف باتغییرات تکنیکی وفنی،وتغییرات اجتماعی جدیدرابرعهده دارد.بایدگفت که اینگونه شرایط باعوامل تغییرمکمل هم اندزیراشرایط تغییرمیتوانند سرعت دهنده به تغییرباشندویاایجادکننده ی مانع برسرراه عوامل تغییر.۳کارگزاران تغییر:به نظرمی آیدکه این عنصرانسانی نقشی پررنگ تر،جامع تر،کیفی ترواساسی تردرایجاد«تغییرمطلوب» دارد،لذامجموعه ای ازانسانها،انجمن ها،گروههاواشخاصی رادربرمیگیرد که چون صاحب فکراندودرحوزه ی اندیشه ورزی وخردگرایی فعال اندپس مولدتغییراندوبه نوعی هم مدیرواداره کننده ی تغییراند وهم زمینه سازواستمراردهنده به زمینه های تغییر،یااینکه بایک رویه ی خاص که بانقص درعمل همراه است وباشیوه ی خاص رفتاری ومدیریتی خود(خودخواه،صرفأ منافع جو،خواهان حفظ وضع موجودکه به نفع آنان است و…)برسرراه تغییرمطلوب مانع ایجادمیکننددردآور آنجاست فرهنگ موجوددرجامعه ی ما همراه با دیگر عناصری پرورش دهنده ی چنین افرادی اند مثلأ یک مدیرتنبل،بیتفاوت،مسئولیت ناپذیر ودوستدارتعریف وتمجیدوناآشنا به وظایف نقش محوله،خودعاملی برای تأخیر«تغییرمطلوب» است ونارضایتی مجموعه ی گروه های هدف نیزبدنبال آن.بایددانست که مدیران وکارکنان وافرادی که بعنوان پرسنل ویاکارگذار،ایفاگرنقش مدیرورهبری اند،خودعامل وپشتوانه ی مهمی درجهت مطلوب حرکت کردن به سمت دستیابی به اهداف عالی برنامه ریزی شده درحوزه های مختلف«خواست انسان ها»و«سازمان های انسانی»است.کنش این بازیگران اصلی بایدمتأثرازچارچوب های تعریف شده ی رسمی وهنجاری باشد نه برمبنای تفسیروتعبیرهای فردی ،که متأسفانه درحال حاضر اگرنگوییم همه، بایداذعان داشت که برخی کارگزاران درسازمانها ونظام های اداری جامعه ی ما دچارغفلت های فردی وباورهای نادرست ناشی ازعادات رفتاری ناپسندورایج درجامعه شده اند که خود تغییرمطلوب رابا مشکل مواجه نموده اند.بعنوان نتیجه گیری ازاین متن بایدگفت که هرانسانی یارای آن دارد وازاین توانمندی برخوردار است که ضمن فراهم نمودن عوامل وشرایط تغییرودرحدودامکانات تاریخی عصرخودبعنوان یک کنشگر وکارگزار درمحیط اجتماعی خود مؤثر افتد همچنان که هر«معلولی» میتواند«علت»گرددوخودبخوددرعلت خودتأثیرگذاردکه این امری معقول مینماید.انسانی که ازبیداری وبینش اجتماعی برخوردارباشدامکانات وسیعی برای تغییرآفرینی می یابدوعمیقأ میتواند«پویش های میراننده ی مرگ آور»را از«پویش های نو زندگی گستر»بازشناسدوبه اقتضای معرفت اجتماعی دستی بردستان سازنده ومولدتغییر برای فردایی بهتر بیافزاید.

جهت مطالعه بیشتر وآشنایی بهتربا مبانی نظری موضوع به کتابهای زیر مراجعه شود:جامعه شناسی تغییرات اجتماعی تألیف دکترغلامرضاغفاری وعادل ابراهیمی-تغییرات اجتماعی تألیف گی روشه وترجمه ی دکترمنصور وثوقی-زمینه ی جامعه شناسی تألیف دکتر آریان پور

 

 

درج شده توسط : امین آزادبخت (مدیر سایت )

دیدگاه ها

شاگرد ازکونانی در گفته :

سلام وخسته نباشی استاد گرامی

فيضي پور در گفته :

برشمابزرگوار هم سلام باد

آشنای شهر در گفته :

باسلام ،بسیار باسواد وفرهیخته ای استاد اما دراین جامعه سیاسیت باز و باندی وجناحی دانش تو فعلا بالقوه است وهنوز به فعل نرسیده است امیدوارم دراین دولت تدبیر وامید شاهد بکارگیری معدود افرادی همچون جنابعالی درپستهای حساس باشیم

سلام وخسته نباشید خدمت معلم دلسوز وگرامی وتشکر به خاطر درج مطلب زیبا وپر محتوا

ابراهیمی در گفته :

درودبرجناب فیضی پور،عالی بودواستفاده کردیم

فيضي پور در گفته :

برابراهیمی عزیزهم درود باد

مصطفی شکری در گفته :

باسلام و احترام
جهان بشریت بعد از انقلاب صنعتی “تغییرات بی نظیری” را به خود دیده است. تغییراتی که همه ی لوازم و امکانات “جهان سنتی” را تغییر داده است. به نظر بنده مهمترین دلایل تغییر را باید در “تئوری های فلسفه قدرت” دید. دولت چیست؟ و نقش آن در جامعه چه باید باشد؟ چه کسی بر مردم حکومت کند؟ آیا اگر یک “پادشاه عادل” یا به قولی یک “فیلسوف شاه” در راس قدرت باشد سعادت جامعه را تضمین می کند؟ بعد از بحث های فراوان در این زمینه ها؛ نقدهای مهمی نسبت به قدرت “مطلقه” وارد شد؛ “قدرت مطلق” فساد مطلق را به وجود می آورد (حتی اگر پادشاه عادل باشد). به دنبال آن تئوری تفکیک قوا و حکومت طبقه متوسط بر متوسط به صورت انتخابی (عصاره مبنایی تئوری دولت های دموکراتیک همین یک جمله است) مطرح شد.
حقیقت آن است که هر جامعه ای باید این ظرف تغییر را در خود به وجود بیاورد. این تغییر “اهداء کردنی” یا “تحمیل کردنی” نیست. به طور قطع می توان گفت هر تغییری که در بستر مناسب خود در ظرف زمانی جامعه شکل نگیرد “توانایی ماندگاری” نداشته و حتی جامعه را با مشکلات فراوانی روبرو می کند. مانند افغانستان و عراق که “تغییر تحمیلی” را متوجه شدند. اکنون به عراق نگاه کنید هر روز “بوی خون” و “افراط گری به نام دین” از این کشور بلند می شود.
اگر کشور ما نسبت به امثال عراق و افغانستان و دیگر کشورهای همسایه وضع مناسبتری دارد دلیلش این است که “ایران ۱۰۰ سال است که راه نیل به دموکراسی” را در ظرف زمانی جامعه پرورش داده است (هر چند که در طول این ۱۰۰ سال؛ از شروع انقلاب مشروطه تا به امروز؛ دگراندیشان و آزاد اندیشان با مشکلات فراوانی مواجه بوده اند)
در پایان بر شما “نه گرمای تابستان” و “نه سرمای زمستان” که نسیم اعتدال بهاری را آرزو می کنم.

فيضي پور در گفته :

شکری عزیز سلام،از نظرتون استفاده کردم ومثل همیشه سپاس تقدیم شما

حبیب سهرابی کونانی در گفته :

باسلام وخسته نباشید خدمت استاد دلسوز وگرامی وعضو شوراشهر وفعال شهر کوهنانی.با آرزوی موفقیت

فيضي پور در گفته :

از لطفتون سپاسگزارم

خسراوا در گفته :

خسته نباشیدمتنتون خیلی زیباست

فيضي پور در گفته :

از توجه شما سپاسگزارم

طرهانی در گفته :

تشکرازمقاله ی زیباتون ،با آرزوی بهترینا

فيضي پور در گفته :

آرزوی ما هم بهترینها برای یک جامعه قانونمند است،موفق باشید

سلام استاد عزیز
کوهدشت ما یا در سطح بالاتر ؛ استان ما هر سه مؤلفه : عوامل، شرایط و کارگزار تغییر وجود ندارد ، البته نمیخواهیم که وجود داشته باشد

فيضي پور در گفته :

بر جنابعالی هم سلام،نکته همین جاست که اشاره نمودید،

امید است ما هم شاهد تغییرات وتحولاتی مثبت در سطح جامعه باشیم

علی اسماعیلی در گفته :

خسته نباشیدامیدوارم

علی اسماعیلی در گفته :

عالی بودامیدوارم دراین دولت تدبیر وامیدشاهدتغییراتی روبه جلوباشیم

فيضي پور در گفته :

اسماعیلی جان شما هم درپناه حق موفق باشید

سید زکریامحمودی رجاء در گفته :

با سلام و درود فراوان خدمت آقای فیضی پور استاد اخلاق و ادب
ضمن تشکرودست مریزاد به خاطرنگاشته ی زیباتون، امیدواریم روزگاری شاهد تحقق همه ایده های خوب شما برای رسیدن به جامعه ای در خور و شایسته ی این مرزوبوم باشیم …

فيضي پور در گفته :

ضمن تشکر از لطفتون،به امید جامعه ایی مدنی وسرشار ازنشاط اجتماعی انشاالله

محمود مهکی در گفته :

سلام خدا بر فیضی عزیز
آینده روشن است انشاءالله،دیگر کشورها هم این مسیرها را طی کرده اند وهزینه هم داده اند،بزرگترین هزینه هم یک قرن وقت بوده است

فيضي پور در گفته :

با سلام به مهکی عزیز، موفق باشید عمرتون بیش ازیک قرن باد

نجاتی از تهران در گفته :

ضمن عرض سلام خدا قوت خدمت سردبیران موفق سایت میرملاس نیوز
ازفیضی پور عزیزتشکر میکنم به خاطر نگاشتن چنین مقاله ای
به شما دست مریزادمیگویم،انشالله که همواره پیروز وسربلند باشید

فيضي پور در گفته :

با سلام وتشکر ازنجاتی عزیز،هرجا هستید موفق باشید

حمید قبادی در گفته :

بنازم اون هیبت وقاطعیتتو استاد فیضی پور

فيضي پور در گفته :

حمید جان سلام ،موفق و موید باشید در پناه خداوندگار

کوه یخ در گفته :

درود بر استاد اجل و نیک محضر
بسیار زیبا و آموزنده بود…
سپاس

فيضي پور در گفته :

درهوای گرم تابستان دیدن یخ لذت بخش است،کامروا باشید

سید زکریامحمودی رجاء در گفته :

ضمن تشکراز استاد گرانقدر که بانظرات گهربار خودتلاش وافری درجهت آگاهی بخشی وروشنگر ی در سطح جامعه دارند…بنده یک ایرادوپیشنهادی به استاد بزارگوارم داشتم ،
از آنجای که ان ادبیات مورداستفاده در مقاله قابل فهم برای عموم مردم نیست درصورت امکان خواهشمندیم جهت استفاده بهتر از ازافکار و ایده های نابتون یاداشت ها ومقالات خو را ادبیاتی ساده وعامیانه بیان نماید
با تشکر

رها در گفته :

خسته نباشید بسیارآموزنده بودبه امیدتغییر

ناشناس در گفته :

شماهم ازخواندن این یلدداشت طولانی خسته نباشید

مهدی منصویری نیا در گفته :

باسلام خدمت استادعزیزخیلی مقاله جالبی بودبسیارسباس گزاریم.باتشکر

فیضی در گفته :

سلام مهدی جان متشکر

فيضي پور در گفته :

مهدی جان سلام موفق باشید

مممممممممم در گفته :

ممنون استفاده کردیم استاد بزرگ/

اميدزاده در گفته :

از استاد گرامی که اکنون با فعالیت در شورای شهر کونانی که می خواهد پارک دیمی جنگلی کونانی را به پارکی آبی تبدیل کند و چون آسیابانی در راستای این امر عرق می ریزد سپاسگزاریم.

علیزاده رومشگان در گفته :

از مطالب بجا ومطلوب شما استفاده کردیم امیدوارم در عرصه علم و عمل موفق باشید.

بیان دیدگاه !

نام :
رایانامه :