کد خبر : 59415
تاریخ انتشار : ۱۰ آبان ۱۳۹۳ - ۱۳:۳۴
نسخه چاپی نسخه چاپی
تعداد بازدید 487 بازدید

آئين عزاداري ماه محرم دراستان لرستان

  لرستان هر ساله در عزاي امام حسين (ع) رخت سياه بر تن مي کند و اين جامه سياه رنگ را با گل متبرک روز عاشورا آذين مي بخشد.براي نوشتن از آئين هاي عاشورايي در لرستان بايد محرم در لرستان باشي تا بتواني عمق اندوه مردمان اين سرزمين را در غم سرور و سالار شهيدان […]

0-351

 

لرستان هر ساله در عزاي امام حسين (ع) رخت سياه بر تن مي کند و اين جامه سياه رنگ را با گل متبرک روز عاشورا آذين مي بخشد.براي نوشتن از آئين هاي عاشورايي در لرستان بايد محرم در لرستان باشي تا بتواني عمق اندوه مردمان اين سرزمين را در غم سرور و سالار شهيدان احساس کني. اينجا زن و مرد و پير و جوان ندارد، همه در غم و ماتم حسين(ع) سياه پوشند و سوگوار.با شروع ماه محرم در لرستان دستجات و هيئات عزاداري شبها با حضور در تکيه هايي موسوم به خيمه به عزاداري پرداخته و برخي از دستجات زنجير زني و سينه زني نيز با حضور در خيابانهاي شهر در حالي که در پيشاپيش اين دستجات “چل چراغ” حرکت مي کند به عزاداري مي پردازند.”چل چراغ ” يا همان چهل چراغ شامل سي تا چهل چراغ توري است که به شکلي زيبا و ديدني و با مهارت خاصي بر پايه اي مثلث شکل از جنس چوب يا فلز سوار مي شوند و عزاداران حاجتمند هر کدام به نوبت آن را حمل مي کنند.

آئين خاص گل مالي در لرستان داراي چند مرحله است که از روز هفتم محرم که به روز ” تراش عباس” موسوم است، شروع مي شود.

در روز هفتم محرم همه عزاداران حسيني به حمام رفته و پس از اصلاح سرو صورت و نظافت کامل، لباسهاي تميز مي پوشند که اين روز را “تراش عباس” مي نامند.

آئين گل مالي در لرستان

از اين روز به بعد، عده اي براي افروختن آتش در صبح عاشورا به جمع کردن و گردآوري هيزم در سطح شهر مي پردازند تا اگر در روز عاشورا برف و باران ببارد و احيانا هوا سرد باشد عزاداراني که درگِل مي افتند (مراسم گِل افتادن) از سرما حفظ شوند.

به اين منظور عده اي در محل دوره افتاده و با خواندن جملاتي از خانه ها تقاضاي هيزم مي کنند که مردم نيز با کمال ميل بسته به نذري که دارند به آنان هيزم مي دهند.

در روز تاسوعا نيز عزاداران خاک نرم و مخصوصي بنام گل باغچاله (گل رس) را محيا کرده و در ميدانهاي بزرگ و کوچک که معمولا با آجر چيني در جلوي خيمه ها و تکيه هاي شهر درست مي شود مي ريزند و در روز عاشورا اين خاک را با گلاب مخلوط کرده و گل روز عاشورا را محيا مي کنند.

0-48

 

0-155

 

 

0-85 

 

0-1111

 

سرنا و دهلي که به “چمري” نواختن خو کرده است

با شروع روز عاشورا در اولين ساعات روز صداي ساز و دهل با نواي سوزناک و غم انگيزي موسوم به نواي “چمريونه” عزاداران حسيني را به حضور در دستجات و هيئات عزاداري دعوت مي کند.

“چمر”، “چمري” يا “چمريونه” موسيقي و آهنگ اندوه باري است که در سوگ و عزاي افراد بزرگ در ريتمهاي متفاوت و به وسيله “سرنا” و “دهل” نواخته مي شود.

پيام آيين “چمر” علاوه بر بيان اوج اندوه مردمان اين سرزمين حامل پيغامي است براي ساير افراد؛ به نوعي که با اجراي اين مقام از موسيقي عزا همه خواهند فهميد که بزرگي از ميان ايل يا طايفه عزادار مرده است.

صبح عاشورا در بيشتر شهرهاي لرستان با صداي سوزناک “چمريونه” آغاز مي شود و همه زمين و زمان بر حادثه اي مي گريند که سالهاست سرنا و دهل لرستان را به چمري نواختن خو داده است.

عزاداران فراخوانده شده با حضور در تکيه هاي محله و “گل مالي ” کردن خود گرد آتش مي ايستند تا از سرما محفوظ مانده و شروع به سينه زني و عزاداري مي کنند.

سرما و گرما و تابستان و زمستان ندارد. تنها چيزي که مردم را در غم حسين گل اندود کرده است عشق است و محبتي که مردمان لر به اهل بيت و حسين(ع) و ابوالفضل(ع) دارند.

غم و ماتمي که اين فضاي روحاني دارد بيش از آن است که بتوان در چند سطر آن را معنا کرد، بايد باشي و ببيني تا بداني غم و ماتم نواي “چمريونه” چگونه دوستداران حسين (ع) را به کوچه ها و هيئات مي کشاند.

مردم خرم آباد و استان لرستان ماندن در خانه را در روز عاشورا ناثواب مي دانند. آنها از ابتداي روز در اولين خيمه گاه گل بر سر و شانه مي گذارند و پس از مراسم عزاداري در تکيه هاي محلات شهر در قالب دستجات سينه زني و زنجير زني به سمت مرکز شهر حرکت مي کنند.

از همه کوچه ها و خيابانها و خانه هاي شهر مردم بيرون مي زنند. انگار قيامتي در راه است که اين گونه بي تاب مردم به سطح شهر آمده اند.دستجات زنجير زني با توقف در جلوي هر خيمه (تکيه) با مداحي مداح آن تکيه عزاداري کرده و سپس به تکيه بعدي مي روند.

0-204


دخيل حرف هاي نگفته بر علم عزاداري عباس(ع)

غمي که هنگام باز کردن و فرود آمدن علم در قلب مردمان لر مي نشيند شهادت علمدار کربلا حضرت عباس (ع) را در اذهان يادآوري مي کند.

پارچه ها و نخ هاي سبزي که عزاداران حسيني به علم گره زده اند پر از حرف هاي نگفتني است. از حاجات پيرزني که براي عاقبت به خيري پسرش دخيل مي بندد تا زن جواني که هنوز بيماري فرزندش نااميدش نساخته است.

بيماران زيادي بوده اند که با دخيل بستن به علم شيرمرد کربلا حضرت ابوالفضل العباس(ع) حاجت روا شده اند و حال هر ساله در پيشاپيش هيئت هاي عزاداري براي غريبي حسين و عباس زنجير و سينه مي زنند.

زن جواني به پاي علم جدا شده اشک مي ريزد و ضجه مي زند. او حاجتي دارد که مي داند جز بر در خانه باب الحوائج جاي دخيل نيست. صداي اشک هاي آرام و زمزمه هاي يا ابوالفضل اش قلبمان را به درد مي آورد. تند تند لبهايش را به هم مي زند و دعا مي خواند و من مي دانم همينجاست که کرم عباس هر معجزه اي را مبهوت مي کند.


پلکهاي بي خواب لرستان در شب شام غريبان

و اما مراسم شام غريبان در لرستان حال و هواي ديگري دارد. عزاداران لرستاني از عصر روز عاشورا به مدت سه شب با پيچيدن يک دستار سياه مخصوص به نام “کت” به سر و گردن و شانه هاي خود و با روشن کردن شمع در عزاداري شام غريبان شرکت مي کنند.

شام غريبان در اين ديار سراسر شمع هايي است که براي داغ زينب کبري روشن نگه داشته مي شوند و اين لرستان است که تا صبح در غم غريبي حسين و داغ دل زينب خواب ندارد.

علاوه بر آئين هاي ياد شده مراسم هاي ديگري نيز در ايام محرم و عاشورا در لرستان مرسوم است. برپايي سقاخانه، چهل منبري، تعزيه خواني و عزاداري در خانه آيت الله بروجردي موسوم به خانه “آقا” از ديگر آئين هاييست که در استان لرستان هر ساله همزمان با محرم برگزار مي گردد.

 

 عکاس : امین آزادبخت

 

 

درج شده توسط : امیرحسین آزادبخت " سرویس خبر میرملاس "

بیان دیدگاه !

نام :
رایانامه :