کد خبر : 62207
تاریخ انتشار : ۲۰ آذر ۱۳۹۳ - ۱۵:۳۱
نسخه چاپی نسخه چاپی
تعداد بازدید 1,364 بازدید

چالش های یاقوت سرخ کوهدشت

    احسان صلاحی(کارشناسی ارشد گیاهپزشکی) / میرملاس :  در قرآن  کریم سه بار از انار نام برده شده است که عبارتند از: سوره ی مبارکه ی انعام: آیات ۹۹ و ۱۴۱- سوره ی مبارکه ی الرحمن: آیه ۶۸، همچنین در تورات و انجیل هم از این میوه بهشتى نام برده شده است. در احادیث […]

 

55

 

احسان صلاحی(کارشناسی ارشد گیاهپزشکی) / میرملاس : 

در قرآن  کریم سه بار از انار نام برده شده است که عبارتند از: سوره ی مبارکه ی انعام: آیات ۹۹ و ۱۴۱- سوره ی مبارکه ی الرحمن: آیه ۶۸، همچنین در تورات و انجیل هم از این میوه بهشتى نام برده شده است. در احادیث بسیاری به این میوه اشاره شده است . به عنوان مثال حضرت رسول اکرم (ص) می فرمایند :”پوست های نازک روی انار را بخورید که برای معده مفید است و موجب تقویت جدار آن می شود .” همچنین امام جعفر صادق (ع) می فرمایند : “به کودکان خود انار بدهید که موجب رشد سریع آن ها می شود .” این امام همام انار را یکی از میوه های بهشتی دانسته اند . در روایتی از قول حضرت امام صادق(ع) آورده که رسول اکرم (ص) فرمودند:”در هر انار دانه ای از بهشت است پس هر چه می توانید انار بخورید.”

قدمت انار به زمان كتاب هاي مقدسي همچون تورات و انجيل بر مي گردد و آنچه مسلم است كشت و كار انار و بهره برداري از آن در زمانهاي باستان متداول بوده است. در كتابهاي مذهبي آمده است كه حضرت سليمان (ع) انارستان بزرگي داشته است. در آئين زرتشت نيز كشت و كار انار در منازل از امور نيكو محسوب گشته است و در كتب رومي از سه قرن پيش از ميلاد مسيح (ع) نيز از ميوه انار نام برده شده است. همچنين در كتيبه هاي تخت جمشيد مي توان كنده كاريهاي انار را مشاهده نمود و اين خود نشانه شناخت ايرانيان از انار و كشت و كار آن در ايران باستان بوده است. برطبق نظر دكاندول و بنابر شواهد موجود انار بومي ايران و كشورهاي همجوار مي‌باشد و بتدريج به مناطق  آسياي مركزي، كشورهاي مديترانه‌اي و شمال آفريقا برده شده و سپس در سال  1792 میلادی از اسپانيا توسط ميسيونرهاي مذهبي به قاره آمريكا برده شده و در آنجا گسترش يافته است.

گل و ميوه انار براي كارتاژيها(فينيقيه‌ايها) جنبه تقدس داشته و با اين انگيزه از انار باغهايي ايجاد نموده بودند. هومر شاعر بزرگ يوناني در قرن هفتم قبل از ميلاد از درخت انار در كتاب اديسه نام برده است و از آن بعنوان درختي كه در باغهاي فريسه و فريجيه پرورش داده مي شده، اشاره نموده است. يونانيان قديم بر اين عقيده بودند كه آفروديت(الهه عشق) اين گياه را در يونان كاشته و وجود آن سبب گشايش و فراواني مي‌گردد. در حال حاضر علاوه بر ايران كه بيشترين ميزان سطح زيركشت و توليد انار در جهان را به خود اختصاص داده است، ‌در كشورهائي چون تركيه، افغانستان، پاكستان، ‌هندوستان، ارمنستان، گرجستان، تاجيكستان، اردن، مصر، ايتاليا، تونس، آذربايجان، ليبي، لبنان، فلسطين اشغالي، سودان، ‌برمه، بنگلادش، موريتاني، مراكش، قبرس، اسپانيا، يونان، ‌فرانسه، چين، ژاپن و آمريكا كشت اين محصول مرسوم است. واژه هاي انار ،هنار ،نار از القاب پارسي هستند که دربعضي کشورهاي از آنها استفاده مي شود.در لرستان و شهرستان کوهدشت سابقه کشت انار به حدود 400 سال پیش بر می گردد. ايران با داشتن ۶۰ هزار هكتار سطح زير كشت و ۶۷۰ هزار تن انار در سال از لحاظ توليد و صادرات مقام اول جهان را دارد.در استان لرستان نیز بالغ بر 3550 هکتار از سطح زیر کشت انار لرستان مربوط به شهرستان های کوهدشت، خرم آباد و روستاهای تابعه آنها است. حدود 90 درصد از سطح زیر کشت انار استان مربوط به شهرستان کوهدشت ، در منطقه های زیرتنگ سیاب، کونانی، درب گنبد و گراب می باشد.

انار از نظر گياهشناسي:

انار با نام علمي(punica granatum) يک درختچه به طول 5-8 متر، با برگهاي براق، کشيده و باريک، گل هاي قرمز با قطر 3 سانتي متر و ميوه هايي شش گوش و کروي به قطر 7-12 سانتي متر با پوست قرمز و يا زرد، چرمي و دانه هاي فراوان ميباشد. انار بومي ايران و هند ميباشد و از 4000 سال قبل از ميلاد نيز مورد استفاده قرار ميگرفته است.مصرف انار از ايران به هند، واز آنجا به آفريقاي شمالي و چين و سپس به اروپا و امريکا گسترش يافت است. واژه انگليسي انار(pomergranate) از زبان يوناني به معني “سيب پرهسته” برگرفته شده است. ميوه انار از نوع سته است .

ارقام انار:

بيش از 760 رقم مختلف از انار در کلکسيون ايران است .ارقام مهم ومعروف انارخوراکي ايران عبارتند از ملس ساوه، شيشه‌كپ فردوس، خزربردسكن، رباب ني ريز، نادري بادرود، ملس يزدي، قجاق قم، اردستاني‌مه‌ولات و بجستاني كه مهمترين خصوصيات اين ارقام عبارت است از پوست قرمز و نسبتاً كلفت، دانه قرمز و مزه ملس تا شيرين می باشند. در شهرستان کوهدشت ارقام مختلفی مانند مَلَس سرخ، مًلًس پوست کلفت، مًلًس زرد گراب و کبود پوست نازک و وقعی ترش و شیرین کوهی کشت می شود.گونه P.granatumکه رويشگاه اصلي آن ايران و کشورهاي آسياي ميانه مي نامند مي باشد. از اين گونه گياهي انارهاي اهلي, وحشي, زينتي و مينياتوري (پا کوتاه) که بيشتر جنبه خوراکي و زينتي دارند در اقصي نقاط ايران و معدودي از کشورهاي جهان با کشت آبي و ديم يا وحشي و خودرو وجود دارند.گونه P.protopunicaيا انارهاي غير خوراکي که ميوه هاي آنها اصلا خوراکي نيست در ايران وجود ندارند .

نیاز آبی درخت انار:

ميزان آب مورد نياز براي هر هكتار باغ انار در روش سنتي تقريباً حدود  30000 متر مكعب مي‌باشد. در تحقيقات انجام شده در کشور و استان های مختلف مشخص گردیده که ميزان آب مصرفي در روش كرتي 21000 و در روش جوي و پشته  15000 متر مکعب می باشد که علاوه بر اینکه راندمان چنین روش آبیاری کمتر 35 درصد است و هدر رفت آب را به دنبال را دارد در مراحل بعدی از بین رفتن بافت خاک ، آلودگی طوقه و ریشه گیاه به بیماری های قارچی و نماتدی را افزایش میدهد. در نتیجه هزینه ی دیگری را برای کنترل این پاتوژن ها بر عهده کشاورز قرار داده و آلودگی زیست محیطی را به دنبال خواهد داشت.ولی در روش قطره اي نیاز درخت برای یک فصل رشد در حدود 7000 متر مكعب مي‌باشد که تفاوت آشکاری را نشان می دهد. همچنین هر چه فواصل آبياري كوتاهتر باشد ميزان آبي كه در دسترس درخت قرار مي گيرد، بيشتر خواهد بود و به اين ترتيب راندمان آب آبياري بالا خواهد رفت.

آفات و بیماری:

  • آفات: كرم گلوگاه انار، كرم به،شته انار، سوسك چوبخوار انار، پروانه گلخوار انار، كرم سفيد ريشه انار،سوسك، ميوه خوار انار، مگس سفيد انار، شپشك انار، كنه انار

  • بیماری ها: تعدادی از قارچ ها، باکتری ها، مخمرها و نماتدها در صورتی که به داخل میوه ی انار راه پیدا کنند، قادرند در روی درخت یا در انبار، موجبات گندیدگی و فساد سریع یا تدریجی میوه ی انار را فراهم نموده و آن را از بین ببرند.

مهمترین مشکل باغداران کوهدشت در پرورش این محصول آفت کرم گلوگاه انار می باشد. كرم گلوگاه انار مهمترين عامل كاهش كمي و كيفي محصول انار در كل مناطق انار خيز كشور، مخصوصا استان لرستان و شهرستان کوهدشت مي باشد. اين آفت چند ميزبانه است و علاوه بر انار به پسته و انجير نيزحمله مي‌كند. زمستان را به صورت لارو در داخل بقاياي ميوه روي درخت و يا زير درخت و گاهي زير پوست درختان به سر مي‌برد. از اواسط بهار تبديل به شفيره شده و بعد از يك تا دو هفته بسته به حرارت پروانه‌هاي نسل اول از اواخر خردادماه ظاهر مي‌شوند. ماده‌ها بعد از آميزش با نرها به طور پراكنده و تك‌تك در دوران تاج انار و بر روي بساك يا ميله پرچم‌ها تخمريزي مي‌نمايند. تخم‌ها بعد از 4 تا 6 روز بسته به حرارت شبانه‌روز تفريخ و لاروهاي جوان به داخل ميوه منتقل مي‌شوند. نشو و نماي لارو در درون انار از طريق تغذيه از دانه‌هاي انار و قسمت‌هاي پوستي انجام مي‌گيرد. لاروها در همانجا پوست‌اندازي و سنين مختلف را سپري مي‌كنند. لاروهاي كامل در سن آخر براي شفيره شدن به محل تاج انار يا گلوگاه منتقل و در داخل بقاياي پوست و فضولات خود تدبيل به شفيره مي‌شوند. فعاليت كرم گلوگاه انار با توجه به شرايط فيزيكي و ميكرو كليمايي ميوه انار غالباً توام با ورود اسپور قارچهاي از نوع آسپرژيلوس‌ها و پنسيليوم‌ها است كه موجب فوماژين و پوسيدگي ميوه مي‌گرداند. اين حشره 3 تا 4 نسل در سال دارد.

روش‌هاي مبارزه:

1ـ مبارزه مكانيكي: طريق جمع‌آوري و سوزاندن انارهاي باقي مانده روي درخت يا ريخته شده پاي درخت كه آلوده به لارو كرم گلوگاه انار مي‌باشد. 2ـ مبارزه بيولوژيكي: در برخي از نقاط كشور گونه‌هايي از زنبور پارازيتوئيد تريكوگراما را كه پارازيتوئيد تخم اين آفت مي‌باشند بر روي ميزبان‌هاي واسط نظير بيد آرد و بيد غلات پرورش و تكثير مي‌كنند و عليه تخم‌هاي اين آفت رهاسازي مي‌نمايند.3- در احداث باغهاي جديد و جايگزين ، از ارقام مقاوم به كرم گلوگاه و يا ارقامي با حساسيت كمتر استفاده شود. مانند رقم ملس دانه سياه يزدي4- از كشت مخلوط درختان انار با ساير درختان ميوه و همچنين احداث باغ انار در مجاورت درختاني مثل انجير و پسته كه ميزبان كرم گلوگاه انارهستند، خودداري شود5- داخل تاج انارهاي مرغوب گل اول، پس از خشك شدن پرچم (حدوداً در اواخر خرداد) بوسيله دستگا ههاي ساده موجود تميز گردد.6- انارهاي پوسيده و يا باقيمانده بر روي درخت يا ريخته شده در كف باغ بصورت همگاني و در فصل زمستان (دي و بهمن ) جمع آوري و منهدم گردد.

جنبه های اقتصادی یاقوت سرخ:

اگرچه کشاورزی در لرستان قدمتی به تاریخ این ملک و آب دارد، لیکن هیچگاه شاهد کشاورزی پیشرفته ای یا نگاه کلان  در این خطه نبوده‌‏ایم و همیشه در حسرت یک نگاه کارشناسانه و منطقی مانده‌‏ایم ، اما زیرکی،توان مدیریتی و همت بالای مدیران ارشدی چون استاندار محترم و جناب مهندس غضنفری باعث امید در دل های کشاورزان و باغدارن این استان شده است. ياقوتهاي سرخ بدون هدفمندي و توجه به وجود صنايع تبديلي از بين رفته و هدر مي رود. باغداران نا اميد از توليدات خود تنها به سود اندك قانع مي شوند تا دلالان با رابطه بازي ها به سودآوري برسند و روزگارشان سكه شود. عدم وجود صنايع تبديلي درد چندين ساله كشاورزان و باغداران منطقه کوهدشت است كه متاسفانه در پس كم توجهي مسئولان دوره های گذشته رنگ باخته و هرساله با توليد محصول به دغدغه تبديل شده و با به پايان رسيدن محصول به فراموشي سپرده مي شود.

 

  • وجود صنايع تبديلي:

تنها وجود يك كارخانه توليد رب انار در منطقه کوهدشت و استان لرستان وجود دارد که آن هم به دلیل عدم توجه بخش بانکی هنوز راکد مانده است .اگر همین کارخانه فعال شود می تواند نقش مهمی را در ایجاد اشتغال و کار آفرینی ایفا کرده و باعث شود محصول استان لرستان و شهرستان کوهدشت با برند همین آب و خاک صادر گشته و بنام های دیگر صادر نگردد. همچنین متاسفانه به دليل عدم وجود مکان های مناسب برای نگهداری این محصول، دلالان چوب حراج بر این محصول می زنند و باغدار بیچاره از ترس ماندن محصول روی دستشان آن را به بهای ناچیزی می فروشد. سالانه با شروع فصل پاييز كه فصل فروش محصولات انارکوهدشت است ما شاهد فروش اين محصول بصورت دستفروشي و كنار باغات هستيم كه با قيمت نازلي به افراد فروخته مي شود در حاليكه اگر اين محصول با برنامه ريزي توسط يك تعاوني خريداري شود میتوان با فرآوری و توسعه آن در صنایع واسته محصولات متنوعی را تولید کرد. همچنین به دلیل نزدیکی این منطقه با جنوب، حاشیه خلیج فارس و دروازه های صادرات عراق  میتوان در آینده شاهد تحول اقتصادی عظیمی در این منطقه و استان باشیم و باغدار چوب حراج به محصول خود نزنند.در برخي از موارد محصول انار با بهای اندک از سوی دلالان دیگر استان های همجوار خریداری و در سردخانه ذخیره می شود و بعد از پایان فصل برداشت با قیمت های چندین برابری فروخته و يا بصورت كنسانتره به فروش مي رسد. اگر صنايع تبديلي انار در شهرستان وجود داشته باشد اين محصول با سودآوري بيشتري همراه بوده و مي توانيم از اين محصول و فرآوري هاي انجام شده به سود بيشتري دست يافته و بازار فروش بيشتري ايجاد كنيم.

  • ايجاد بازارچه فصلي براي فروش انار:

هم اكنون رب انار و انار خشك شده در توليد غذاهاي مختلفي مورد استفاده قرار می گیرد .همچنین باید توجه کرد که آفات انباری این محصول بهشتی نسبت به سایر محصولات کشاورزی کمتر بوده و می توان با ایجاد بستر های مناسب تا چندین ماه آن را نگهداری نمود و در فصل غیر رشد آن را با قیمت و سود بیشتری به فروش رساند. اگر حمايت مسئولين و ايجاد بازارچه محلي براي فروش انار و فرآوري هاي آن در منطقه کوهدشت بطور فصلي ايجاد شود میتواند در غرب کشور بعنوان یک بازرچه مهم فصلی و شناخته شده ابراز وجود نماید. چونکه در غرب کشور سهم کوهدشت در تولید این یاقوت سرخ بسیار بالاست و میتواند این امر خود یک قطب گردشگری را در این فصل برای استان لرستان و شهرستان کوهدشت ایجاد کند.

ايجاد صنايع تبديلي بعنوان اصلي ترين نياز باغداران منطقه، ايجاد و توسعه تعاوني هاي خريد و همچنين ايجاد بازارچه فروش انار و محصولات تهيه شده از انار، از جمله مسائلي است كه بايد مورد توجه مسئولان قرار گيرد تا با اولويت قرار دادن اين دغدغه هاي باغدارن، علاوه بر كوتاه كردن دست دلالان از باغات انار شهرستان کوهدشت ، در جهت سودآوري و ايجاد اشتغال بيشتر براي باغداران و خانواده هاي شهرستان تلاش شود.

 

 

درج شده توسط : امین آزادبخت (مدیر سایت )

دیدگاه ها

فیروز زارعی نژاد در گفته :

مهندس جان دست مریزاد عالی بود
امیدوارم دست اندر کاران همت کنند و یاری رسان کشاورزان زحمتکش باشند موفق و مانا باشی

سعید بالنگ / دبیر سرویس شهدا ( دلاوران لرستان ) "میرملاس نیوز در گفته :

سلام احسان جان
مطلب مفیدی بود دست مریزاد
ای کاش از علم و آگاهی جوانان لایق این شهرستان در جهت آبادانی کوهدشت استفاده شود

هادی ج در گفته :

عاااااااااااالی بود خسته نباشی

چنگیز محمدی در گفته :

مطلب جالبی بود استفاده کردیم . کاش مسئولین بطور جدی به فکر این فرصت اشتغالزایی و خدادادی باشن، راه آهن و پتروشیمی و ذوب آهن و انتقال آبهای سیمره و کشکان پیشکش!

هادی ج در گفته :

عالی بود خسته نباشی

داریوش گراوند در گفته :

سلام وعرض ادب خدمت جناب مهندس احسان صلاحی
بسیارممنون ومتشکر بخاطر مطلب زیبا وپرمغزتان احسنت دستمریزاد عالی بود

میرزایی در گفته :

خسته نباشی مهندس ، از این نوشته زیبا و پر بار استفاده کردیم …..

کاظمی در گفته :

عالی بود امید که مسئولان از نظرات شما عزیزان و نخبگان استفاده کنند.

قبادی در گفته :

مسئولین همیشه شعارشان این است ایده بدهید تا ما عملی کنیم.آقای استاندار،اقای غضنفری این هم ایده که جونان عزیز و نخبه ما چون مهندس صلاحی برلی اعتلای استات و کوهدشت می دهند حالا بسم الله…
چرا از نظرات کارشناسی این جوانان استفاده نمی کنید؟ این کار عملی شما کی انجام می شود؟

سینا در گفته :

مقام معظم رهبری ولی امر مسلمین بارها بر استفاده از افکار و نظرات افراد صاحب نظر تونا در سیستم های مدیریتی تاکید کردند و از مسئولان خواستند که برای رفع محرومیت مناطق محروم از جونان وتحصیل کرده های آن مناطق برای کمک و مشاوره بهره بگیرند ولی متاسفانه در عمل مسئولان گوش فرا نمی دهند.بنده با مطالعه متن مهندس صلاحی نکات جالب و حقیقتا خوبی یاد گرفتم همین بازرچه فصلی میتواند باعث ایجاد تورهای گردشگری خارجی و خارج شدن کوهدشت از مصیبت بن بست بودن شود و رونقی در زمینه ی ایجاد و ارتقائ محصولات کشاورزی گردد.از مدیران و دستاندرکارن سایت میرملاس هم باید تشکر کرد که همیشه جلوتر از مسئولان چراغ راه هستند و ازنظرات افراد تحصیل کرده و باهوش استفاده میکنند

مهدوی در گفته :

آقای صلاحی عالی بود خسته نباشی ممنون از متن علمی و نکته سنجت

پریسا در گفته :

اقای مهندس این حرف های شما نیازمند زیرساخت های بنیادین در شهرستان داره.هنوز تو کوهدشت یه تعاونی خوب که در زمینه خرید و فروش محصولات و یا شرکت خوب نداریم.اگه هم داشته باشیم به روش سنتی و فصلی اونم تو یه مغازه داغون فعال هستند.چرا در شهری که به انبار غله استان معروفه این همه بی نظمی در سطح خرید و فروش محصولات وجود داره؟رتبه اول تولید انار رو داریم ولی به اسم استان های دیگه صادر میشه .جناب صلاحی حرف های شما تذکر بود ولی بعیده این مدیران عزیز توجه کنند ما ضعیف ترین اداره جهاد کشاورزی رو در استان داریم.با تشکر از مهندس صلاحی و سایت وزین میرملاس

بیان دیدگاه !

نام :
رایانامه :