کد خبر : 64385
تاریخ انتشار : ۲۶ بهمن ۱۳۹۳ - ۰۹:۰۶
نسخه چاپی نسخه چاپی
تعداد بازدید 543 بازدید

صيانت از حقوق شهروندي و ذكر چند نكته

  دکتر کیانوش رستمی  / میرملاس :     پنج‌شنبه‌ي هفته‌ي گذشته، كارگروه صيانت از حريم امنيت عمومي و حقوق شهروندي باحضور جانشين رئيس بازرسي ستاد مركزي صيانت از حريم امنيت عمومي و حقوق شهروندي وزارت كشور، در استانداري لرستان برگزار شد. آن‌چه كه از فحوای كلام و صحبت‌هاي ردوبدل‌شده و گزارش برخي مسئولان حاضر در […]

a1ca2d478cdfb0fd066e78050f4af09b_XL

 

دکتر کیانوش رستمی  / میرملاس : 

 

 پنج‌شنبه‌ي هفته‌ي گذشته، كارگروه صيانت از حريم امنيت عمومي و حقوق شهروندي باحضور جانشين رئيس بازرسي ستاد مركزي صيانت از حريم امنيت عمومي و حقوق شهروندي وزارت كشور، در استانداري لرستان برگزار شد. آن‌چه كه از فحوای كلام و صحبت‌هاي ردوبدل‌شده و گزارش برخي مسئولان حاضر در این نشست دستگيرم شد، به نظرم با حقوق شهروندي به معني واقعي کلمه خيلي فاصله دارد.

خوش‌بختانه دولت برنامه‌هاي خوبي براي صيانت از حقوق شهروندي در دستور كار خود دارد. اما اين برنامه چگونه و با چه كيفيتي بايد در استان‌هاي محرومي چون لرستان اجرا شود و خروجي اين كارگروه‌ها چيست و چه‌قدر در صيانت از حقوق شهروندي مفيد است، همت و پي‌گيري مسئولان ارشد استان لرستان به‌ويژه شخص استاندار را مي‌طلبد. حال كه دولت تدبير و اميد نظارت و پي‌گيري صيانت از حقوق شهروندي استان‌هاي سيستان و بلوچستان، كرمان، كرمانشاه و لرستان را در دستور كار ستاد صيانت از حقوق شهروندي وزارت كشور قرار داده است، بايد اين نظارت و پي‌گيري مستمر، جدي و دل‌سوزانه باشد تا منتج به نتيجه‌اي ايده‌آل و درخور گردد.
اميدواريم صيانت از حقوق شهروندي به ارائه‌ي‌ گزارش عملكرد چند مدير در زمينه‌ي كارهاي خدماتي خلاصه نشود. حقوق شهروندي زماني ثمر مي‌دهد كه همه‌ي شهروندان به معني واقعي كلمه با حق و حقوق خود آشنا باشند. مسئولان نيز اين حق قانوني آن‌ها را به رسميت بشناسند و براي آنان احترام قايل باشند. 
حقوق شهروندي يك فرايند اجتماعي است و يك رابطه‌ي دوسويه بين مردم و حكومت. نبايد آن را در حد نصب يك دستگاه خودپرداز خلاصه کرد، یا با قرار دادن یک میز خدمت در يك اداره سطح آن را پايين آورد. رعايت حقوق شهروندي به نصب چند بنر و بروشور در سردر ادارات دولتي خلاصه نمي‌شود. بدون شك امروزه حقوق شهروندي از چنان جايگاه رفيعي برخوردار است كه بدون آن توسعه‌ي فرهنگي و اجتماعي به سهولت امكان‌پذير نمي‌باشد.
رعايت حقوق شهروندي در هر منطقه‌اي باعث رشد و شكوفايي آن‌جا خواهد شد. حقوق شهروندي وقتي نمود پيدا مي‌كند كه تك‌تك آحاد جامعه با آن آشنا باشند و مفاد آن را رعايت كنند. رعايت حقوق شهروندي با صدور چند بخش‌نامه و برگزاري چند نشست كه بعضاً خروجي آن‌ها هيچ دردي از جامعه را دوا نمي‌كند، حل نمي‌شود. وقتي در جامعه‌ا‌ي همه بتوانند به راحتي از حق خود دفاع كنند، اين يعني حقوق شهروندي‌شان شناخته شده است. براي نمونه يك معلم اگر بتواند آزادانه از حقوق خود و ديگر همكارانش دفاع كند و مورد پي‌گرد قرار نگيرد آنگاه بايد گفت حقوق شهروندي‌اش به منصه‌ي ظهور رسيده است. 
اگر یک معلم در برابر سؤال دانش‌آموزش از كوره به در نرود و براي او به‌عنوان يك انسان و دانش‌آموز حق و حقوقي قايل شود، مي‌شود گفت كه حقوق شهروندي رعايت شده است. رعايت حقوق شهروندي و صيانت از آن را بايد از دوران ابتدايي در مدارس آموزش داد. حتا مي‌شود درسي به‌نام حقوق شهروندي را در مقطع راهنمايي و دبيرستان طراحي و ارائه داد.
رسانه‌هاي گروهي و وسايل ارتباط‌جمعي نقش بسیار مهمي در راستاي حفظ و صيانت از حقوق شهروندي مي‌توانند ايفا كنند. البته اين نقش رسانه‌ها به‌ويژه رسانه‌هاي شنيداري و ديداري و مطبوعات آن‌گاه مي‌تواند به‌خوبي انجام شود كه برابر اصل يازدهم اعلاميه‌ي حقوق بشر و شهروندان، بتوانند آزادانه به انتقال و انتشار افكار و عقايد ديگران بپردازند. پس حقوق شهروندي عبارت‌است از مجموعه امتيازاتي كه به شهروندان يك كشور با لحاظ‌كردن دو اصل كرامت انسان و منع تبعيض، براي فراهم‌سازي زمينه‌ي رشد شخصيت فردي و اجتماعي شهروندان در نظام حقوقي هر كشور تعلق مي‌گيرد.
به راستی آیا همین شبکه‌ی افلاک تا چه اندازه از گویش‌های رایج در این استان در راستای حفظ  و نشر آن‌ها بهره می‌برد؟ یا تنها هنگامی که برنامه‌ی طنزی ساخته می‌شود برای تمسخر و خنداندن مردم از یک گویش خاص استفاده می‌کند؟ حق شهروندی یعنی این که شهرداری از محل عوارضی که من شهروند می‌پردازم امکانات رفاهی و زیرساخت‌های شهری را فراهم نماید. حق شهروندي يعني اين‌كه اگر به اداره‌اي مراجعه كردي، كارمند آن اداره در انجام وظايف محوله‌ي خود كوتاهي نكند و با احترام و عزت و تكريم ارباب‌رجوع كار بندگان خدا را انجام دهد.
حقوق شهروندي يعني‌اين‌كه من شهروند حق دارم از مسئولان ارشد استانم بپرسم چرا نرخ بيكاري اين استان هم‌چنان در سكوي اول است؟ چرا پروژه‌هاي نيمه‌تمام هنوز نيمه‌تمام‌اند؟ چرا برخي از مديران ما باعث بدبختي و توسعه‌نيافتگي لرستان شده‌اند؟ و ده‌ها چرای دیگر…
حق شهروندي يعني‌ اين‌كه يك خبرنگار آزادانه و بدون ترس و واهمه حرف دل خود و مردمش را فرياد بزند، مدير ضعيف و بي‌سواد را بي‌رحمانه نقد كند و به او هشدار دهد. 
حق شهروندي با بخش‌نامه و ارائه‌ي گزارش عملكرد كاغذي بي‌معني است.
بديهي است به‌دليل ماهيت عمدتا فرهنگي صيانت از حقوق شهروندي، ارتقای شناخت وآگاهي نسبت به حقوق و تكاليف متقابل دولت و مردم پايه و اساس كار است، لذا مجريان قانون بايد كساني باشند كه خود عامل قانون بوده و  به‌عنوان خدمت‌گزاران به مردم خادم واقعي آن‌ها باشند. بنابراين حفظ و حراست از حقوق و كرامت شهروندان از وظايف اصلي حكومت و دستگاه‌هاي تابعه است.
در عصر حاضر، رعايت  حريم حقوق مردم در عرصه‌هاي مختلف به‌عنوان یک پدیده‌ي اجتماعی، یکی از ضروریات زندگی محسوب می‌شود. شهروندان عموماً با سلایق و انگیزه‌های مختلف در جامعه به فعالیت می‌پردازند. از این رو، زندگی اجتماعی مستلزم وجود روابط حقوقی بین افراد  و گروه‌های مختلف جامعه می‌باشد كه بايد تحت نظم و قاعده‌های  قانوني در آید. بديهي است در صورت عدم وجود نظم و ضوابط در جامعه، زور، اجحاف و تزویر بر جامعه حاکم شده و سبب ایجاد هرج و مرج و نابسامانی خواهـد شـد. بدین روی، دولت‌ها و نهادهای عمومی  در سده هاي اخير با تعیین و تدویـن قواعـد و مقررات مربوطه، سیاست خاصی را در جهت تنظیم این روابط در پیش گرفته‌اند.
به دیگر سخن، امروزه مسائل مربوط به جامعه به‌دلیل افزایش و تنوع ارتباطات و نیازمندی‌ها توســعه‌ی فراوانی یافته است. نوع روابط و گستردگی باعث شده مسائل مستقل و جدیدی هم‌چون مسئولیت‌های مدنی و کیفری در جامعه بروز و ظهور داشته باشد. اصلی‌ترین بحث در حیطه حقوق شهری، آشنایی شهروندان با قوانین و مقررات مورد عمل و جاری است. 
«تضمین حقوق شهروندی نیازمند فرهنگ‌سازی و عزم و ارداه‌ی ملی است. نقش آموزش و پرورش و رسانه‌های جمعی دیداری و شنیداری در تحقق این مهم بسیار حائز اهمیت است.  آگاهی‌بخشی به جامعه و تقویت فرهنگ و روحیه‌ی حق‌طلبی و تکلیف‌مداری در کنار هم در این مسیر امری حیاتی است. در این‌جا نباید از نقش انجمن‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد(N.G.O)ها غافل شد. نباید فراموش گردد که زیربنای تضمین حقوق شهروندی وجود قانونی منسجم و فراگیر با ضمانت اجرای متناسب با وزن و اعتبار ارزش حقوق شهروندی است که باید مبنای عمل قرار گیرد.»
در قانون اساسی ما به حقوق شهروندی توجه ویژه‌ای شده ‌است در این‌جا به مجموع اصول قانون اساسي که درباره‌ی حقوق شهروندي است، برای اطلاع خوانندگان ارجمند سيمره اشاره می‌شود، ضمن این که در شماره‌های آینده مطالبی در خصوص حقوق شهروندی منتشر خواهیم کرد؛                     
بند 3 اصل 3 : آموزش و پرورش و تربيت بدني رايگان براي همه در تمام سطوح و تسهيل و تعميم ، آموزش عالي.
 بند 7 اصل 3 : تامين آزادي‌هاي سياسي و اجتماعي در حدود قانون.
 بند 8 اصل 3 : مشاركت عامه‌ي مردم در تعيين سرنوشت سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي خويش.
 بند 14 اصل 3 : تامين حقوق همه‌جانبه‌ي افراد از زن و مرد و ايجاد امنيت قضايي عادلانه براي همه، تساوي عمومي در برابر قانون. 
اصل 15 : زبان و خط رسمي و مشترك مردم ايران فارسي است، اسناد و مكاتبات و متون رسمي و كتب رسمي بايد به اين زبان و خط باشد، ولي استفاده از زبان‌هاي محلي و قومي در مطبوعات  و رسانه‌هاي جمعي و تدريس ادبيات آن‌ها در مدارس، در كنار زبان فارسي آزاد است.
اصل 19: مردم ايران از هر قوم و قبيله كه باشند از حقوق مساوي برخوردارند و رنگ، ‌نژاد ،‌ زبان و مانند اين‌ها امتياز نخواهند بود. 
    اصل 20 : همه‌ي افراد ملت اعم از زن و مرد يك‌سان در حمايت قانون قرار دارند و از همه‌ي حقوق انساني، ‌سياسي ،‌اقتصادي ،‌اجتماعي و فرهنگي با رعايت موازين اسلام برخوردارند.
 اصل 22 : حيثيت،‌ جان، مال، حقوق، مسكن و شغل اشخاص از تعرض مصون است مگر در مواردي كه قانون تجويز كند.
اصل 23 : تفتيش عقايد ممنوع است و هيچ كس را نمي‌توان به صرف داشتن عقيده‌اي مورد تعرض و مؤاخذه قرار داد.
اصل 24 : نشريات و مطبوعات در بيان مطالب آزادند مگر آن‌كه مخل به مباني اسلام يا حقوق عمومي باشند تفصيل آن را قانون مشخص مي‌كند.
 اصل 25 : بازرسي و نرساندن نامه‌ها، ضبط و فاش‌كردن مكالمات تلفني، ‌افشاي مخابره‌ي تلگرافي و تلكس،‌ سانسور عدم مخابره و نرساندن آن‌ها، استراق سمع و هر گونه تجسس ممنوع است مگر به حكم قانون. 
اصل 26 : احزاب، جمعيت‌ها، انجمن‌هاي سياسي و صنفي و انجمن‌هاي اسلامي يا اقليت‌هاي ديني شناخته شده آزادند. مشروط به اين كه اصول استقلال، ‌آزادي، وحدت ملي، موازين اسلامي و اساس جمهوري اسلامي را نقض نكنند. هيچ‌كس را نمي‌توان از شركت در آن‌ها منع كرد يا به شركت در يكي از آن‌ها مجبور كرد. 
 اصل 27 : تشكيل اجتماعات و راهپيمايي‌ها، بدون حمل سلاح، به شرط آن‌كه مخل به مباني اسلامي نباشد آزاد است.
اصل 28 : هر كس حق دارد شغلي را كه بدان مايل است، كه مخالفت اسلام و مصالح عمومي و حقوق ديگران نيست برگزيند. دولت موظف است با رعايت نياز جامعه به مشاغل گوناگون براي همه‌ي افراد امكان اشتغال به كار و شرايط مساوي را براي احراز مشاغل ايجاد نمايد.
اصل  29 : برخورداري از تامين اجتماعي، ‌از نظر بازنشستگي، ‌بيكاري ، ‌پيري، از كار افتادگي،‌ بي‌سرپرستي،‌ در راه‌ماندگي، حوادث و سوانح و نياز به خدمات بهداشتي و درماني و مراقبت‌هاي پزشكي به صورت بيمه و غيره حقي همگاني است. 
اصل 30: دولت موظف است وسايل آموزش و پرورش رايگان را براي همه‌ي ملت تا پايان دوره‌ی متوسط فراهم سازد و وسايل تحصيلات عالي را تاسرحد خودكفايي كشور به طور رايگان گسترش دهد.
اصل 31 : داشتن مسكن متناسب با نياز، حق هر فرد و خانواده‌ي ايراني است،‌ دولت موظف است با رعايت اولويت براي آن‌ها كه نيازمندترند به خصوص روستاييان و كارگران زمينه‌ي اجراي اين اصل را فراهم كند.
اصل 32 : هيچ‌كس را نمي‌توان دستگير كرد مگر به حكم و ترتيبي كه قانون معين مي‌كند. در صورت بازداشت، موضوع اتهام با ذكر دلايل بلافاصله كتباً به متهم ابلاغ و تفهيم شود و حداكثر ظرف مدت بيست و چهار ساعت پرونده‌ي مقدماتي به مراجع صالحه‌ي قضايي ارسال و مقدمات محاكمه در اسرع وقت فراهم گردد. متخلف از اين اصول طبق قانون مجازات مي‌شود.
اصل 33 : هيچ‌كس را نمي‌توان از محل اقامت خود تبعيد كرد يا از اقامت در محل مورد علاقه‌اي ممنوع يا به اقامت در محلي مجبور ساخت، مگر در مواردي كه قانون مقرر مي‌دارد.
اصل 34 : دادخواهي حق مسلم هر فرد است و هر كسي مي‌تواند به منظور دادخواهي به دادگاه‌هاي صالح رجوع نمايد. همه‌ي افراد ملت حق دارند اين گونه دادگاه‌ها را در دسترس داشته باشند و هيچ‌كس را نمي‌توان از دادگاهي كه به موجب قانون حق مراجعه به آن را دارد منع كرد.
اصل 35 : در همه‌ي دادگاه‌ها طرفين دعوي حق دارند براي خود وكيل انتخاب كنند و اگر توانايي انتخاب وكيل را نداشته باشند بايد براي آن‌ها امكانات تعيين وكيل فراهم گردد.
اصل 36 : حكم به مجازات و اجراي آن بايد تنها از طريق دادگاه صالح و به موجب قانون باشد.
اصل 37 : اصل برائت است و هيچ‌كس از نظر قانون مجرم شناخته نمي‌شود، مگر اين‌كه جرم او در دادگاه صالح ثابت گردد.
اصل 38 : هرگونه شكنجه براي گرفتن اقرار و يا كسب اطلاع ممنوع است،‌ اجبار شخص به شهادت، ‌اقرار يا سوگند مجاز نيست و چنين شهادت و اقرار و سوگندي فاقد ارزش و اعتبار است  متخلف از اين اصل طبق قانون مجازات مي‌شود.
اصل 39 : هتك حرمت و حيثيت كسي كه به حكم قانون دستگير، ‌بازداشت، زنداني يا تبعيد شده به هر صورت كه باشد ممنوع و موجب مجازات است. 
اصل 40 : هيچ‌كس نمي‌تواند اعمال حق خويش را وسيله‌ي اضرار به غير يا تجاوز به منافع عمومي قرار دهد.
اصل 41 : تابعيت كشور ايران حق مسلم هر فرد ايراني است و دولت نمي‌تواند از هيچ ايراني سلب تابعيت كند، مگر به درخواست خود يا در صورتي كه به تابعيت كشور ديگري درآيد.
اصل 46 : هر كس مالك حاصل كسب و كار مشروع خويش است و هيچ‌كس نمي‌تواند به عنوان مالكيت نسبت به كسب و كار خود، امكان كسب و كار را از ديگري سلب كند.
اصل 47 : مالكيت شخصي كه از راه مشروع باشد محترم است، ضوابط آن را قانون معين مي‌كند. 
                                                            

 

 

درج شده توسط : امین آزادبخت (مدیر سایت )

دیدگاه ها

نورعلی ازسنندج در گفته :

سلام .

مرحبا بر کر نورالی . افتخار ه مکیم ابینت

جوان در گفته :

چه اصول قشنگی

حسين رستمي در گفته :

درودبردكتررستمي اصول اساسي وقشنگي رابيان كرديد.انديشه تان همانندرودخروشان سيمره همواره جاري باد

شیخی در گفته :

بحث خوبی بود/
تشکر از دکتر رستمی.

سهرابی در گفته :

با سلام به جناب آقای رستمی :
مطلب خوبی بود ۰بنده هم با نظرات شما در مورد حقوق شهروندی موافقم ۰متاسفانه کسانی هم که این جور جلسات را تشکیل می دهند ،فقط یک مطالعه چند دقیقه ایی در مورد کلیات بحث حقوق شهروندی داشته و از این طریق می خواهند که به نتیجه ایی هم برسند و غافل از اینکه امروزه بحث حقوق شهروندی یکی از موضوعات اصلی و پرداختن آن از ضروریات مسائل اجتماعی می باشداز اینروست که بحث حقوق شهروندی و مسائل مربوط به آن فعلا عملیاتی نشده است و برای خروج از این باید اول شاخص های مربوط به حقوق شهروندی با توجه به فعالیتهای و عملکرد های هر سازمان و ارگانی مشخص شود لازم به ذکر است که این شاخصها باید بعدا عملیاتی شوند ۰پس کسانی که در این مورد بحث می کنند باید صاحب نظر باشند نه ۰۰۰۰

رضا شفیعی از تهران در گفته :

دوست عزیزم آقا کیانوش با سلام و آرزوی موفقیت برای شما
مطالب ارزشمندی را بیان نمودی ،استفاده کردیم . دست مریزاد باد.

رشنو در گفته :

درود بر دکتر رستمی گرامی
سپاس به خاطر قلم توانا، برایتان شادکامی و پیروزی آرزومندیم

بیژن گراوند در گفته :

معلم خوبم همیشه ایام شاد باشی.
شاگرد همیشگی شما بیژن گراوند

بیان دیدگاه !

نام :
رایانامه :