کد خبر : 66926
تاریخ انتشار : ۱ اردیبهشت ۱۳۹۴ - ۱۵:۵۷
نسخه چاپی نسخه چاپی
تعداد بازدید 484 بازدید

ماليات؛ سالمترین منبع مالی دولت

  مصطفی شکری / میرملاس :  در ايران بالا رفتن هزينه‌ها و تحقق نيافتن درآمدهاي پيش‌بيني‌شده و ايجاد كسري بودجه‌هاي سالانه به‌دليل اوضاع خاص بازار جهاني نفت موجب آشكار شدن ويژگي‌هاي نامطلوب اتكاي اقتصاد به درآمدهاي نفتي شده و دولت را واداشته است كه با ايجاد تحول در نظام مالياتي درآمدهاي ناشي از اين بخش […]

1

 

مصطفی شکری / میرملاس : 

در ايران بالا رفتن هزينه‌ها و تحقق نيافتن درآمدهاي پيش‌بيني‌شده و ايجاد كسري بودجه‌هاي سالانه به‌دليل اوضاع خاص بازار جهاني نفت موجب آشكار شدن ويژگي‌هاي نامطلوب اتكاي اقتصاد به درآمدهاي نفتي شده و دولت را واداشته است كه با ايجاد تحول در نظام مالياتي درآمدهاي ناشي از اين بخش را به‌نحو مطلوبي براي تأمين هزينه‌هاي هنگفت بازسازي اقتصاد كشور به‌كار گيرد. مالیات سالمترین منبع مالی برای سرمایه‌گذاری‌های زیربنایی و محرکی مهم برای رشد و توسعه اقتصادی می‌باشد. ميزان درآمدهاي داخلي دولت‌‌ها تا حد زيادي به توان و كارايي نظام مالياتي آنها ارتباط دارد.

درآمدهاي اندك مالياتي، ايرادات و ناهمسويي سياست‌ها، فرايندهاي ناكارامد مالياتي، نبود نگاه يكپارچه به مؤديان مالياتي و اطلاعات آنها، عدم ارائه خدمات مناسب به مؤديان، اطلاعات ناكافي در مورد مؤديان، حجم بالاي فرار مالياتي، كثرت شكايات و هزينه‌هاي بالاي عملياتي از جمله مشكلات سازمان امور مالياتي می‌باشند. برای رفع این مشکلات اصلاح نظام مالياتي به‌عنوان یکی از ارکان 7 گانه برنامه تحول اقتصادی مورد بررسی قرار گرفته است.
از دیدگاه اقتصادی یک نظام مالیاتی تنها بر اساس یک معیار مورد قضاوت قرار نمی‌گیرد. بهترین نظام مالیاتی نظامی است که دارای مطلوب‌ترین آثار اقتصادی باشد یا اینکه آثار نامساعد اقتصادی را به حداقل برساند (جعفری صمیمی، 1371).
مالیات به‌عنوان یک هزینه اجتماعی است که شهروندان یک جامعه در قبال استفاده از امکانات و خدمات عمومی می‌بایست پرداخت نمایید ( نوری‌خانیوردی، ۱۳۸۱).
معیارهای مهمی مانند درآمدزایی، تحقق عدالت، کارایی بالا، ثبات و انعطاف‌پذیری، خنثی بودن، تأثیر مثبت بر تراز تجاری، کمتر بودن فرار مالیاتی، سهولت در اجرا و کم بودن آثار تورمی در ارزيابي يك نظام مالياتي نقش دارند (صادقی و فدایی، 1381). نخستین هدف از وضع و جمع‌آوری مالیات تأمین مالی هزینه‌های دولتی است (قربانی، 1389).
در كشورهاي توسعه‌یافته بيشترين درآمد دولت از راه ماليات است، چراكه ماليات موجب مي‌شود انضباط مالي به نحو مناسب برقرار شود. ماليات در هر كشوري به تناسب پيشرفت و توسعه اقتصادي آن از جايگاه ويژه برخوردار است. بر اين اساس، ميزان درآمدهاي داخلي دولت‌ها تا حد زيادي ارتباط مستقيمي به توان و كارايي نظام مالياتي آنها دارد، از اين رو بین نظام‌های مالیاتی می‌بایست سیستمی انتخاب شود که حداکثر درآمد را به‌همراه داشته باشد. یکی دیگر از معیارهای ارزیابی سیستم مالیاتی عدالت است. زمانی‌ عدالت مالیاتی وجود دارد که مالیاتی که دولت در نظر دارد از مردم وصول کند متناسب با توانایی مالیات‌دهنده باشد و تمام افراد در آن شرکت داشته باشند.
يكي از مهم‌ترين مسائل مربوط به وضع و اجراي كارآمد هر نوع مالياتي شناسايي راه‌هاي فرار مالياتي و راهكارهاي جلوگيري از آن است، زيرا پديده فرار مالياتي با تبعات اجتماعي، اقتصادي و آثار متقابل همراه است. فرار مالياتي موجب كاهش درآمد مالياتي دولت و مانعی براي دستيابي به اهداف ايجاد مي‌كند. اين مسئله مديريت برنامه‌هاي‌ اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و…كشور را با مشكل تأمين مالي و در نهايت كاهش رفاه عمومي روبرو مي‌كند (موسوی و همکاران، 1388).
هر نظام مالیاتی که بتواند با توجه به معیارهای پیش‌گفته دارای مطلوب‌ترین آثار اقتصادی باشد، یا اینکه آثار نامساعد اقتصادی کمتری داشته باشد، مطلوبیت بالاتری دارد.

مصطفی شکری
دانشجوی دکترای اقتصاد

منابع:
جعفری‌صمیمی، احمد (۱۳۷1)، اقتصاد بخش عمومی(۲)، تهران: سازمان مطالعه و تدوین علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
نوری خانیوردی، اصغر (۱۳۸۱)، “بررسی عوامل مؤثر بر فرار مالیاتی در شهرستان تبریز”، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد علوم اقتصادی دانشگاه آزاد اسلامی تبریز.
صادقي، مدي و مهدي فدایي خوراسگاني (1381)، “بررسي آثار تورمي ماليات بر ارزش‌افزوده بر بخش‌هاي مختلف اقتصاد ايران”، پژوهشنامه اقتصادي، سال 2، شماره 4، صص 90- 63.
قربانی، صابر (1389)، “نگاهی به فرهنگ مالیاتی در ایران”، مجله تدبیر، شماره 219، صص 42-35.
موسوی، یگانه، طهماسبی، فرهاد و نرگس خاکی (1388)، “فرار مالياتي در نظام ماليات بر ارزش‌افزوده: يك مدل نظري”، فصلنامه تخصصی مالیات، شماره 5، صص 38-27.

 

 

درج شده توسط : امین آزادبخت (مدیر سایت )

دیدگاه ها

اصولا دولت های که متکی بر مالیات هستند،دولت های شفافتری هستند، فساد کمتری دارند و در مقابل مردم پاسخگویی بیشتری دارند.
تا وقتی نفت هست مالیات ستانی راه به جایی نمی برد زیرا راه اختلاس و دزدی عده ای محدود می شود.

در ایران فقط از کارمندان، خوب مالیات می گیرند چون راحت از حقوقشان کم می شود. طرف کاسب بازاری است (بهتر است بگویم دلال بازاری) ماهی 5 میلیون تومان حقوق هم دارد ولی از مالیات معاف است. تازه در مورد یارانه هم درآمد زیر 600 هزار تومان را برای خودش زده است!!! و یارانه هم می گیرد.

شاكرم گراوند در گفته :

درودبرشما جالب بود! درنظام مالیاتی كشورما زيرساخت ها بايداصلاح شودو در دريافت ماليات هرنوع نفوذ وسياسي كاري ازبين برود ونرم افزارهاي مالياتي طوري طراحي شوند كه اگر كسي درهر زمان كمتر از سهمش بپردارد بدهي حساب شود وقابل بازگشت باشد.

بیان دیدگاه !

نام :
رایانامه :