کد خبر : 79402
تاریخ انتشار : ۲۹ آبان ۱۳۹۴ - ۱۰:۵۳
نسخه چاپی نسخه چاپی
تعداد بازدید 623 بازدید

گذری بر همایش بزرگداشت ترکه میر آزادبخت در دلفان

  هفته ی گذشته همایشی به بهانه ی بزرگداشت ترکه میر آزادبخت در دلفان برگزارشد. آن چه از محتوا و متن سخنرانی های نوشته شده و آماده ی سخنرانان دلفانی برمی آمد حاکی از این بود که این همایش نه برای بزرگداشت یک شاعر لک که نزدیک به ۲۰۰ سال پیش فوت کرده، بلکه بیشتر […]

222

 

هفته ی گذشته همایشی به بهانه ی بزرگداشت ترکه میر آزادبخت در دلفان برگزارشد. آن چه از محتوا و متن سخنرانی های نوشته شده و آماده ی سخنرانان دلفانی برمی آمد حاکی از این بود که این همایش نه برای بزرگداشت یک شاعر لک که نزدیک به ۲۰۰ سال پیش فوت کرده، بلکه بیشتر به قصد مصادره ی این شاعر و عارف پرآوازه ی کوهدشتی بود. شاعری از طایفه ی عاشقان و عارفان که برای شناخت اندیشه و قدرت کلامش تنها می توان به مثنوی کله بادش بسنده کرد. یک مثنوی توفانی که چون کله باد توفنده از سینه ی هوار شاعر وزیده تا روح یخ بسته ی مخاطب را سرسبز شوق کند.

برادران عزیز دلفانی از جمله آقای بهادر غلامی سعی کردند این شاعر پرآوازه را به نام فامیل دلفانی منتسب کنند و برآن بودند تا به هرقیمتی رد زندگی او را از دیارش پاک کنند و بگویند ترکه میر چگونه می تواند کوهدشتی باشد وقتی در شعرش از کوه ” گرین ” نام برده است؟؟
از دلایل دلفانی بودن محققان عزیز دلفانی مبنی بر دلفانی بودن ترکه میر، شاگردی کردن تقی مومه وند در مکتب ترکه میر بود در حالی که انگشت اشاره ای به شاگردی ترکه میر در مکتب درس استادی به نام نجف آزادبخت دراز نشد. شاگردی که سال ها در دیار خود شاگردی کرد تا شعرش را بالاتر از شانه های شعر استادش برساند.

این درحالی است که سال هاست پدران ما از رفت و آمدخود و پدرانشان به ایلاخ یعنی کوچ های سردسیری و گرمسیری با منطقه ی سرکشتی دلفان سخن ها نقل کرده اند. منطقه ای که ضریح مقدس بارگاه پیرعارفش یعنی بابابزرگ را نظرعلی خان امیراشرف و سپاهیانش نصب کردند….
آن ها اصرار داشتند ترکه میر را باید مومیوند نامید و ربطی به طایفه ی آزادبخت ندارد. این در حالی است که بر روی سنگ قبرهای بزرگان آزادبخت در کوهدشت که ۱۵۰ سال پیش فوت کرده اند نام آزادبخت مومه وندی حک شده است و نمی توان این دو را جدا از هم دانست.به زبانی دیگر آزادبخت از فرزندان مومه است و همین سبب شده تا بر سنگ قبر بسیاری از آزادبخت ها پسوند مومیموندی درج شده است.

از طرف دیگر وجود تنها داستان طی الارضی ترکه میر با نام ” گانذری ” سالیان سال است میان مردم کوهدشت برزبان روایت ها نقل است و زمین گانذری در روستای کره پای آزادبخت قرار دارد.هرچند انجام ایلاخ و قشلاق طوایف کوهدشت به ویژه آزادبخت ها با منطقه ی سرکشتی دلفان باعث شده تا روستاهایی با نام کره پا و آزاوخت در اطراف سرکشتی هم وجود داشته باشد. همان کوچ هایی که باعث شد تا ترکه میر آزادبخت مومه وندی در خانه ی تابستانی خود به سرای ابدی بشتابد و همان جا دفن شود تا بعدا روستایی با نام ترکه میر به واسطه ی وجود آرامگاهش به وجود آید.و آن چه بر ارتباط مردم دومنطقه ی سرکشتی و تریون و رفت و آمد های فصلی آنان به این دومنطقه مهر تایید می کوبد وجود طوایف نویرالی، ایوتیه ن، میروگ و آزاوخت در این دومنطقه است یعنی این طوایف که از یک ریشه ی خانوادگی اند هم در دلفان و هم در کوهدشت زندگی می کنند. اما در کوهدشت از جمعیت بسیار بیشتری برخوردارند.

آن چه نمی توان از کنارش به آسانی گذشت مرارت سفرهایی است که زنده یاد استاد اسفندیار غضنفری بردوش تحمل نهاد تا به جمع آوری دقیق اشعار گذشتگان ما بپردازد. وی در کتاب ارزشمند گلزار ادبش که سندی ماندگار است از مولف کله باد با نام ترکه میرآزادبخت نام برده و بی شک استاد غضنفری به مکان فوت این شاعر عارف بزرگ سفرکرده و تحقیقات گسترده ای انجام داده تا چنین بنگارد.
سه تن از شاعران کوهدشتی دراین همایش سخن راندند. اسداله آزادبخت، حجت علی پور و حشمت اله آزادبخت که هرسه برآن بودند ما از دلفان جدا نیستیم و بهتر است ترکه میر را شاعری لک زبان دانست که مختص به جغرافیای خاصی نیست. همچنان که فرم شعر این شاعر پرآوازه و اندیشه اش می تواند جهانی شود. شاعران کوهدشتی همچنان معتقدبودند آن چه ارزشمند است اندیشه های والای ترکه میراست نه محدوده ی جغرافیای زندگی . همان طور که نمی توان حافظ یا سعدی را دربند جغرافیای شیراز محصور کرد.آن ها همچنین معتقد بودند این ارزش شاعر عارفی چون ترکه میر را می رساند که دو شهر امروزی به خاطر  انتساب اصالتش تلاش می کنند.

 

عکاسان، عذرخواهی ها، احوال پرسی ها و تعارفات پایان همایش را طوری انعکاس دادند که میان شاعران کوهدشت و دلفان مشاجره ی لفظی صورت گرفته است. هرچند طنین بی حرمتی کردن یکی از شاعران دلفانی هنگام سخنرانی اش به بزرگان آزادبخت دور سر صندلی ها چرخید…
گفتنی است سنگ قبر این شاعر بلندآوازه چندسال است ناپدید شده و معلوم نیست به دست چه کسی یا کسانی و با چه هدفی به پستوی  تاریک فراموشی سپرده شده هرچند نام و آوازه ی خالق کله باد همیشه در دل و برزبان دوستداران ادبیات این سرزمین جاری خواهد ماند.
کله باد همان بادی که از تنگه ای در پایین دست ” کووِر” با نام کله باد می گذرد تا خود را به دشت کوهدشت برساند. بادی که به قول استاد محمدحسین آزادبخت ویژه ی سرزمین تریون است و نمی تواند مال سرزمین های دیگری باشد. و بادی که بردشت کوهدشت می گذرد و خود را به کوه هایش می رساند تا لباس مخملی بر تن شان بپوشاند.همان گونه که بادهای صدوبیست روزه ویژه ی سیستان است و…و…و…کله باد هم مهر سبز پادشاه بهار است بر دشت و کوه های تریون.

گزارش از:هومیان

درج شده توسط : امین آزادبخت (مدیر سایت )

دیدگاه ها

امین در گفته :

باسلام بجای اینکه عزیزان دلفان وکوهدشت برسراصالت واینکه درکدوم منطقه این شاعر بزرگ بدنیا اومده اختلاف کنند سعی کنیم این مشاهیر بزرگ رو بانام لرستان به ایران ودنیا معرفی کنیم .طایفه مومه وند .ممی وند.می وند ویامحمودوند که نام امروزی این ایل بزرگ ازلحاظ جمعیتی ازبزرگترین طوایف ایران که درسراسر لرستان بزرگ از خوزستان وچهارمحال تا کهکیلویه وملایر وفارس تالرستان پراکنده شده .پس بیاییم مشاهیر بزرگ خودمون رو درغالب لرستان بزرگ به دنیا معرفی کنیم.باتشکر

حسن در گفته :

با سلام. ابتدا از دوستان میرملاسی خواهش میکنم که زمانی که از استاد ترکه مر صحبت می کنند از نام لکستان غافل نشوند و از این نام استفاده کنند و نکته ی دیگر این است که باعث شرمساری کوهدشت و دلفان شده است که چرا باید اتحاد خود را زیر پا بگذاریم ???
برادران دلفانی حالا جطور شده که بعد از دو قرن یاد دلفانی بودن این شاعر بزرگ افتاده اید؟؟؟؟

سیدمجتبی حسینی طرهان در گفته :

عرض سلام و احترام خدمت برادر بزرگوار و عزیز آقای حشمت الله آزادبخت..
آقای ترکه میر همانطور که اشاره فرمودید متولد روستای کٌرپای ازادبخت است و یکی از مشاهیر به نام قوم بزرگ یارسانی می باشد. اشعار منتشر نشده ای از این عارف شوریده حال در بین یارسانیان دارای تقدسی وبژه است و به حدی مورد احترام ، که هنگام خواندن اشعار با نوای تنبور وضو گرفته و مورد استفاده قرار میگیرد..
مزار ترکه میر در قبرستانی همجوار با خود روستا، که به اسم روستای ترکه میر است وجود دارد. البته سنگ قبر لک امیر فرزند ایشان کاملاً قابل ملاحظه. اما طبق تحقیقاتی که بنده در همان روستا انجام دادم گفتند سنگ قبر ترکه میر در دیوار ساختمان قدیمی همین روستا پنهان شده است. دلیل آن هم مشخص نیست.
متاسفانه آقایان دلفانی ضمن مصادره کردن نام ترکه میر قبرستانی که ایشان در آنجا دفن شده است را هم اشتباه معرفی کرده اند.. قمش کو که دلفانی ها میگویند مزارش ترکه میر آنجاست و روستای ترکه میر کو که ترکه میر طبق مستندات در آنجا مدفن است // تصاویری از روستا و قبرستانی که ترکه میر در آنجا دفن شده است موجود می باشد…

شهروند .تهران در گفته :

با سلام.کالبد شکافی ترکه میر ازادبخت می بایست مدیر مسول محترم سایت میرملاس از استاد و پیشکسوت تاریخ لرستان استاد حسین ازادبخت مموندیپرسید.پس خواهشمندم.مصاحبه ای با استاددلشته..ب
باشین و هویت واقعی ترکه میر برای اهالی مردم دلفان و شاعرای نوپای بیشتر روشن شود.

پرويز گراوند در گفته :

من فکر میکنم طرهان و دلفان از نظر «تاریخی ـ فرهنگی» یک واحد هستند. عموماً دلفان ییلاق و طرهان قشلاق این واحد فرهنگی بوده است. اغلب طوایفی که در دلفان و طرهان زندگی می کنند، بخشی در دلفان و بخشی در طرهان اسکان یافته اند مثل نورعلی ها، میربگ ها، ایتیوندها، کاکاوندها و… آزادبخت ها هم تیره ای از ایل مومه وند هستند که بخشی از این ایل در دلفان و بخشی در طرهان اسکاه یافته اند. لذا از نظر فرهنگی و تاریخی، ترکه میر را هم می توان هم مربوط به حوزه ی دلفان دانست و هم طرهان. ترکه میر پسوند آزادبخت را همراه خود دارد لذا بایستی مربوط به گروه جمعیتیِ آزادبختها باشد نه گروه دیگر. با این حال، به نظر میرسد بهتر است در دلفان ترکه میر را با همان لقب لکستانی نام ببرند و در طرهان نیز اگر با لقب لکستانی از او یاد کنند، جغرافیای اثرگذاریِ فرهنگی او را نشان داده اند نه اینکه او را از دست داده باشند.

امرايي در گفته :

اگر مرحوم اسفندیار غضنفری و کتاب گلزار ادبش نبود که کرمانشاهی ها نه تنها ترکه میر بلکه نجف را هم به نفع خود مصادره کرده بودند.دلفان و طرهان در طول تاریخ تحت یک حکومت و دارای یک فرهنگ مشترک بوده اند . بسیاری از طوایف دلفان در طرهان دارای ملک هستند و پیوند ناگسستنی با طوایف طرهان دارند. این بحث های کی کجایی است و فلانی کدام طایفه است؟ دیگر در این عصر تکنولوژی خریدار ندارند.

موسویی از دلفان در گفته :

سلام مججد در ضمن کره پا که می فرمایید اصلش در دلفان است و آن کره پای کوهدشت نیز بر گرفته ازدلفان است.

مراد سیفی ،خرم آباد در گفته :

با سلام وعرض ادب خدمت همه بزرگوران ؛ در ارتباط با موضوع همایش عارف وشاعر لک زبان مرحوم ترک امیر آزادبخت بایستی عرض نمایم همانطور که برخی دوستان اشاره فرموده اند ومطالب نویسنده محترم را به نوعی رد نموده اند این مرد بزرگ به قوم بزرگ لک تعلق دارد ومستندات تاریخی هم گواه این مطلب است که ایشان عضومردمانی بوده که ییلاق وقشلاق میکرده ودلفان وطرحان هردو وطن تابستانی وزمستانی آنها بوده ،در زمان وفات ساکن در دلفان بوده وهمانجا نیز دفن شده است.بنابراین متعلق به آب وخاک اون منطقه است وبرگزاری مراسم بزرگداشت ایشان درشهرستان دلفان و دعوت از شاعران و دوستداران آن مرد بزرگ ازشهرستان کوهدشت نیز دلیل بر آن است که برادران دلفانی خیلی یکجانبه به موضوع نگاه نکرده اند بلکه تعلق این ساعر بزرگ را به فرهنگ. دومنطقه که اشتراکات فراوانی دارند دانسته اند.واین سرمایه فرهنگی از آن قوم لک است و به خاطر داشتن افرادی فامیل و یت روستایی به نام آزادبخت نیز نمی توان شواهد ومستندات تاریخی را نادیده گرفت.والسلام

بیان دیدگاه !

نام :
رایانامه :