کد خبر : 8867
تاریخ انتشار : ۱۴ شهریور ۱۳۹۱ - ۰۹:۰۳
نسخه چاپی نسخه چاپی
تعداد بازدید 5,549 بازدید

نحوه طرح شکایت کیفری چکهای بلامحل

    مهدی دوست محمدی ( وکیل دادگستری) : نحوه طرح شکایت  کیفری چکهای بلامحل صدور چک بلامحل بر طبق قانون اکثر کشورها جرم می باشد و در کشور ما هم بر طبق قانون صدور چک مصوب ۱۶/۴/۵۵ با اصلاحات و الحاقات بعدی و اصلاحات جدید مصوب ۲/۶/۸۲ مجلس شورای اسلامی، این موضوع جرم شناخته […]

 

 

مهدی دوست محمدی ( وکیل دادگستری) :

نحوه طرح شکایت  کیفری چکهای بلامحل

صدور چک بلامحل بر طبق قانون اکثر کشورها جرم می باشد و در کشور ما هم بر طبق قانون صدور چک مصوب ۱۶/۴/۵۵ با اصلاحات و الحاقات بعدی و اصلاحات جدید مصوب ۲/۶/۸۲ مجلس شورای اسلامی، این موضوع جرم شناخته شده است.

دعاوی مربوط به چک در یک تقسیم بندی کلی به دعاوی کیفری و دعاوی حقوقی تقسیم بندی می شود. در این مقاله سعی داریم ابتدا مواردی را که چک قابل تعقیب کیفری می باشد مورد بحث و بررسی قرار دهیم.
  

 الف: تعریف چک برگشتی 

چک برگشتی به چکی گفته می شود که در هنگام ارائه به بانک جهت وصول، غیرقابل پرداخت باشد که ممکن است به دلیل کسری موجودی یا مسدودبودن حساب یا اشکال در تنظیم چک مثل عدم مطابقت با نمونه امضا در بانک، قلم خوردگی و… قابل پرداخت نمی باشد.در صورتی که به دلایل گفته شده وجه چک وصول نشود دارنده چک می تواند پس از مراجعه به بانک با گرفتن گواهی عدم پرداخت از همان بانک با در دست داشتن شناسنامه و اصل چک برای طرح دعوا به دادسرای محل مراجعه و شکوائیه خود را به شرحی که در ادامه خواهد آمد به مراجع قضائی تقدیم نماید.در حقیقت جنبه کیفری چک سبب خواهد شد که علاوه بر وصول مطالبات و کلیه هزینه های وارده اعم از هزینه دادرسی، حق الزحمه وکیل و… بتوان صادرکننده چک را تعقیب کیفری کرد و با حکم مراجع قضائی تا پرداخت کلیه هزینه ها در بازداشت نگه داشت. همچنین بر طبق ماده ۷ قانون صدور چک اصلاحی ۲/۶/۸۲ در صورت وجود وجه کیفری، صادرکننده به حبس نیز محکوم خواهد شد.

ب: جهات کیفری چک

در صورتی چک صادره، کیفری محسوب می شود و صادرکننده قابل تعقیب کیفری است که یکی از موارد زیر رعایت نشده باشد:
    ۱- بیرون کشیدن تمام یا قسمتی از وجهی که به اعتبار آن چک صادر شده است.
    ۲- دارا نبودن وجه نقد
    ۳- صدور دستور عدم پرداخت وجه چک به بانک محال علیه (بانکی که قرار است وجه چک را پرداخت کند)
    ۴- تنظیم چک به صورت نادرست مانند عدم مطابقت امضا یا قلم خوردگی در متن چک، اختلافات در مندرجات چک و امثال آن
    ۵- صدور چک از حساب مسدود، در صورتی که صادرکننده هنگام صدور عالم به بسته بودن حساب بانکی خود بوده است.

 ج: مدت زمان قابل قبول برای طرح شکایت کیفری از چک

 به موجب ماده ۱۱ قانون صدور چک، در صورتی که دارنده چک تا ۶ ماه از تاریخ صدور چک برای وصول آن به بانک مراجعه نکند قابل تعقیب کیفری نخواهد بود. همچنین در صورتی که ظرف ۶ ماه از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت بانک، دارنده چک شکایت ننماید، دیگر حق شکایت کیفری نخواهد داشت. در صورتی که این مهلت ها رعایت نشود تنها حق شکایت کیفری از بین می رود؛ اما حق پیگیری حقوقی محفوظ می ماند.

د: مواردی که چک بلامحل قابل تعقیب جزائی نیست

    ۱ – در صورتی که ظرف ۶ ماه از تاریخ صدور چک، دارنده چک جهت وصول وجه آن به بانک مراجعه نکرده باشد.
    ۲- در صورتی که ظرف ۶ ماه پس از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت از جانب بانک، دارنده چک شکایت ننماید.
    ۳- در صورتی که چک بلامحل پس از برگشت به شخص دیگری منتقل شود که در این صورت شخص اخیر حق تعقیب کیفری را ندارد؛ اما می تواند دعوای حقوقی مطرح کند.
    ۴- در صورتی که صادرکننده چک فوت نماید.
    ۵- در صورتی که صادرکننده چک قبل از شکایت دارنده چک، وجه آن را نقدا بپردازد یا موجبات پرداخت وجه چک و خسارات وارده را فراهم کند.
    ۶- در صورت گذشت شاکی (دارنده چک)
    ۷- در صورتی که بعد از شکایت کیفری، شاکی چک را به دیگری انتقال دهد یا حقوق خود را به هر نحو به دیگری واگذار نماید.

ر: افراد صالح برای شکایت کیفری
 

طبق ماده ۱۱ قانون صدور چک، حق شکایت کیفری متعلق به دارنده چک است. دارنده چک از نظر قانون شخصی است که برای اولین بار چک را به بانک ارائه داده است اعم از اینکه آورنده چک به بانک کسی باشد که چک به نام او صادر شده است و یا اینکه پس از ظهرنویسی چک به وی انتقال یافته باشد. قانونگذار برای تشخیص اینکه چه کسی اولین بار به بانک برای وصول مراجعه کرده است، بانک ها را مکلف کرده است که به محض مراجعه دارنده چک، هویت کامل و دقیق او را با قید محل اقامت در پشت چک با ذکر تاریخ، قید کنند.در صورتی که دارنده چک بخواهد چک را توسط شخص دیگری به نمایندگی از او وصول کند در صورت غیرقابل پرداخت بودن چک، حق شکایت کیفری برای دارنده چک به استناد رای وحدت رویه قضائی شماره ۳۱- ۱۶/۱۲/۱۳۶۱ دیوان عالی کشور محفوظ می ماند.

ز: امکان محاکمه غیابی و صدور حکم علیه صادرکننده چک پرداخت نشدنی

 قانونگذار به موجب ماده ۲۲ اصلاحی مورخ ۲/۶/۸۲، برای حفظ حقوق دارنده چک رسیدگی و محاکمه غیابی متهم را اجازه داده است. از آنجایی که چک ممکن است بین چندین نفر رد و بدل شده باشد و آدرسی از صادرکننده در دست نباشد یا صادرکننده فراری باشد و در دادگاه حاضر نشود، برای حفظ حقوق دارنده چک، دادگاه بایستی به صورت غیابی بدون حضور به موضوع رسیدگی و رای صادر کند. در همین راستا، قانونگذار به خاطر اهمیت مسائل چک و حفظ حقوق مالی افراد جامعه، رسیدگی به دعاوی چک را خارج از نوبت مجاز شمرده است و مراجع قضائی را ملزم به رسیدگی فوری و خارج از نوبت کرده است.

س: نحوه طرح شکایت کیفری از چکهای برگشتی و مدارک لازم جهت طرح دعوا
    

    ۱- از پشت و روی چک بایستی ۲ نسخه کپی تهیه کرده و برابر با اصل گردد. برابر با اصل در مرجع قضائی صورت می گیرد.
    ۲- از گواهی عدم پرداخت صادره توسط بانک، ۲ نسخه کپی تهیه شود و برابر با اصل گردد.
    ۳- شکایتی مطابق با فرم زیر تهیه شود و کامل گردد؛
    نمونه شکایت کیفری چک بلامحل
    (شکوائیه)
    تاریخ
    شاکی: نام [در این قسمت مشخصات دارنده چک درج می شود]
    نام خانوادگی
    نام پدر
    نشانی:
    مشتکی عنه: نام [در این قسمت مشخصات صادرکننده چک درج می شود]
    نام خانوادگی
    نام پدر
    نشانی:
    موضوع شکایت: تقاضای تعقیب کیفری مشتکی عنه به عنوان صدور چک بلامحل
    ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه شهرستان
    احتراما،
    آقای/ خانم (مشخصات صادرکننده چک درج شود)
    به نشانی
    چکی به شماره (مشخصات چک + نام بانک)
    به مبلغ
    ریال از حسابجاری خود به شماره
    عهده بانک
    شعبه
    بابت دین خود به اینجانب صادر نموده که پس از مراجعه به بانک محال علیه به علت
    برگشت خورده است.
    با ارائه فتوکپی پشت و روی چک و دو نسخه فتوکپی مصدق گواهی نامه بانک مبنی بر عدم پرداخت وجه چک، تقاضای تعقیب قانونی نامبرده را دارم.
    متعاقبا نیز دادخواست ضرر و زیان در خصوص مطالبه وجه چک و خسارات ناشی از دادرسی را تقدیم خواهم نمود.
    با احترام
    نام
    نام خانوادگی (شاکی)
    امضاء [منظور دارنده چک است]
    ۴- متن شکایت را به اتاق تمبر مرجع قضائی برده و هزینه شکایت چک بلامحل را پرداخت نماید.
    ۵- اصل چک برگشتی و شناسنامه یا کارت شناسایی معتبر (گواهینامه یا کارت ملی و…) را همراه داشته و به مرجع قضائی همراه سایر مدارک جهت احراز هویت تحویل دهد.
    ۶- پس از تحویل مدارک در صورت عدم وجود نقص در پرونده، سیر تعقیب کیفری صادرکننده به دستور مرجع قضائی آغاز می شود.
    ۷- در صورتی که قاضی ادعا را وارد دانست و مدارک را کامل تشخیص داد حکم جلب را صادر خواهد کرد.
    
    

 

درج شده توسط : امین آزادبخت (مدیر سایت )

دیدگاه ها

مالباخته در گفته :

الاحقر در سنه ماضی یک مورد شکایت بابت یک فقره چک بلامحل تسلیم مقامات ذیصلاح نمودمی باوجودی که کلیه شرایط مذکور را یکجا دارا بوده مع الوصف نه تنها کیفری محسوب نشدی حتی حقوقی نیز نه . بلکه به حل اختلاف ارجاع شد وآنقدر زجر کشیدم وآنقدر بین طبقات ایاب وذهاب یعنی رفت وآمد نمودمی که آرتروز زانو گرفتمی! وصاحب چک در منزل یا اداره یا حجره خویش بودی وخم به ابروی نازنین نیاوردی والنهایه فدوی خسته ومایوس گشتمی ودرخانه بنشستمی وحکم محکومیت وی بهشتمی و پشت دست خود داغ بنمودم که دیگر علیه هیچکس اقامه دعوی ننمایم .

مرتضا خدايگان در گفته :

درود به تو مهدی دوست محمدی گرامی . تندرست باشی

امرایی در گفته :

جناب بزرگوار دوست محمدی بند یکبار درموردشلیک تیر در شهر از شما انتقاد کردم وبرای خود فکر می کردم جناح وباند وقبیله ………وباعث شده که اینطوری بنویسیدولی وقتیکه جواب بنده را با صداقت کامل دادید. ندیده شیفته معرفت ومرامت شدم حال اول از ته دل از شما بخاطر ذنیتی که داشته ام ازشما خواهشمندنم که مرا از اعماق قلبتمورد عفو قرار دهیذواگر قابل عفو نیستم حاضر به مجازاتم ضمنا سو تفاهمی برای کسی یش نیاید گفتم بنده ندانسته فقط پیش خود قضاوت کرذم وگرنه چیزیبیشتر نبو د حال یکی از دوستان یک فقره چک از کسی دارد وبا امدن صاحب چک از تاریخ ۶/۵ ۱۳۹۰ تا حال به انها بخا طر اینکه صادر کننده چک فقط ضامن بوده چک را برگشت نزده لطف نماییدروش شاکی شدنرابگویید چون برای وی ثابت شده که ضامن ۱ دلال بوده ۲ از هر دو طرف سواسنفاده کرده است باتشکر درضمن مبلغ چک یک دستگاه خود رو بوده است با تشکر

بیان دیدگاه !

نام :
رایانامه :